Voltooid leven, een eerste poging tot meningsvorming

Voltooid leven, een eerste poging tot meningsvorming

Morgen wordt er in de Tweede Kamer gedebatteerd over het rapport van de commissie Schnabel over voltooid leven en dan vooral over de kabinetsreactie daarop. Want de commissie adviseert in haar rapport, volgens de website van de rijksoverheid:” Ruimere juridische mogelijkheden voor hulp bij zelfdoding zijn onnodig en onwenselijk. Dat stelt de commissie Voltooid leven in haar advies van 4 februari 2016. De commissie werd ingesteld door de ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Veiligheid en Justitie (VenJ). Veranderingen in de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding (WTL) zijn daarom niet nodig. Dat geldt volgens de adviescommissie ook het Wetboek van Strafrecht (artikel 293 en 294). De commissie onderzocht de maatschappelijke dilemma’s en juridische mogelijkheden om mensen te helpen die hun leven voltooid vinden.” Daar is op zich weinig over te discussiëren.

Het kabinet geeft in haar reactie echter aan dat zij toch, contrair aan het advies van de commissie, wetgeving wil gaan ontwerpen om stervensbegeleiding na een voltooid leven, onder strikte voorwaarden, mogelijk te maken, iets waar D66 overigens al een tijd voor pleit. Alle partijen in de Tweede Kamer hebben hier intussen hun mening uitgebreid over gegeven. Waarbij vooral de reacties vanuit de SP als bijzonder onsmakelijk werden gezien. De SGP heeft ondertussen zelfs al een motie van afkeuring aangekondigd. Sinds vrijdag is echter ook interessant geworden wat het CDA gaat zeggen. Vanzelfsprekend was de partij direct tegen het voorstel.

Maar afgelopen vrijdag zijn CDA prominent, onder andere 16 jaar Tweede Kamer,  Frans Jozef van der  Heijden en zijn vrouw Gonnie uit het leven gestapt. Beiden waren ernstig ziek en besloten gezamenlijk het tijdelijke voor het eeuwige te verruilen, of zoals ze het zelf in hun overlijdensadvertentie hebben laten zetten:” De discussie over zelfgekozen levenseinde staat nog steeds in het teken van de vraag of mensen, die menen dat zij hun leven hebben voltooid, dat leven ook mogen beëindigen. Meest voor de hand ligt de vraag of mensen, die menen, dat hun leven in groot lijden en last dreigt te eindigen (o.m. door ernstig aangetaste zorg), dat leven ook mogen beëindigen nu ze nog niet al te zeer lijden en in last voor zichzelf en anderen verkeren. Voor samen afscheid nemen is in de discussie helemaal geen plaats. Alsof – in ons geval 53 jaar – samenleven in voor- en tegenspoed, maar vooral in liefde en geluk dan geen gewicht meer in de schaal legt bij de vraag dat leven ook samen te mogen beëindigen.” Dit zal zeker onderdeel gaan worden van het debat binnen het CDA en het land.

Wat betekent dit allemaal nou voor de totale discussie? Laat ik voorop stellen dat ik hoop dat geen van ons ooit voor de keuze komt te staan om, om welke reden dan ook, een einde aan ons eigen leven of dat van een ander te maken. Maar er zijn nou eenmaal situaties waar op zijn minst de discussie gevoerd moet worden. De huidige euthanasie wetgeving in Nederland is voldoende bevonden door de commissie Schnabel dus dat is op zich prettig.

De uitbreiding van het recht op sterven is er echter een die veel vragen oproept die de komende maanden en zelfs jaren beantwoord zullen moeten worden. Vooral wie op welk moment en om welke reden de keuze mag maken. Een man van 100 zonder familie die blind en doof is maar verder fysiek gezond is, zal minder discussie oproepen dan een meisje van 18 dat geen zin meer heeft in haar leven. Dit zijn twee uitersten, maar wel twee uitersten die de moeilijkheid van de discussie aangeven.

Voor mij is het een lastige zaak. Ik vind namelijk principieel dat eenieder het recht heeft te doen met zijn of haar lichaam wat hij of zij wil zolang dat een ander niet schaadt of hindert. Daaruit zou afgeleid kunnen worden dat iedere vorm van zelf uit het leven stappen, ook met assistentie, akkoord zou zijn, mits volledig vrij gekozen. En dat is het nou weer net niet, we moeten er namelijk voor waken dat mensen op een moment, dit moment kan ook zomaar enkele jaren, maar wel eindig zijn, duren overigens, van depressie zomaar dit soort permanente keuzes maken. Op zo’n moment zou je kunnen stellen dat de persoon niet vrijelijk kan beslissen. Ik denk echter dat het goed is om te kijken naar de mogelijkheden voor mensen die inderdaad vinden dat zij een voltooid leven hebben. In dat opzicht ben ik het eens met het kabinet en D66. Of het op dit punt echt mogelijk gaat zijn tot fatsoenlijke wetgeving te komen waar ik mij in kan vinden, daar ben ik nog niet van overtuigd. Ik denk overigens dat dit voor veel mensen in Nederland en de Tweede Kamer geldt. Want het is heel makkelijk om iets te vinden maar dit op een juiste wijze vertalen naar wetgeving is niet altijd even makkelijk.

Dat dit niet een discussie van een paar maanden is, moge duidelijk zijn. Het is dan ook jammer dat het voorstel aan het einde van deze kabinetsperiode wordt gedaan. Het is begrijpelijk daar de eerste jaren van dit kabinet gekenmerkt werden door voornamelijk economische en gezondheidszorg onderwerpen maar het geeft nu een beetje het gevoel van een populistisch voorstel, gericht op D66 stemmers wellicht, net voor de verkiezingen en dat is jammer want dat is dit voorstel absoluut niet.

Ik hoop tot slot dat de discussie met respect gevoerd zal gaan worden. Vooral daar het hier gaat om een discussie waar altijd diepe, vaak persoonlijke, emoties een rol spelen. Deze emoties zijn aan beide zijden van het debat even valide, ik hoop dat we op basis van objectiviteit tot een zo breed mogelijk gedragen conclusie kunnen komen waarbij ik er vanuit ga dat de meeste partijen uiteindelijk niet als blok zullen gaan stemmen. Iets wat bij medisch ethische dossiers sowieso normaal is.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s