Categorie: Brazilië

Calheiros is, na een dag, enigszins, soort van, voorlopig, terug

Calheiros is, na een dag, enigszins, soort van, voorlopig, terug

Ik schreef gisteren over de voorzitter van de Braziliaanse senaat, de heer Calheiros en dat hij vanwege een corruptierechtzaak uit zijn functie was gezet. Gelukkig gaf ik daar al bij aan dat het hooggerechtshof daar in zijn geheel nog een besluit over moest nemen. En dat is vandaag dus gebeurd.

De hoogste rechters in Brazilië hebben namelijk besloten met 6 voor en 3 tegen dat Calheiros gewoon voorzitter van de senaat kan blijven. Wel is hij uit de opvolgingslijn voor het presidentschap gehaald zodat hij gedurende de rechtszaak nooit president kan worden. Hij is dus té verdacht om president te worden, maar nog nét niet verdacht genoeg om uit zijn functie te worden ontzet.

Nou ben ik op zich groot fan van juridische bijzonderheden en staatsrechtelijke noviteiten maar ik maak me toch meer en meer zorgen over de staat van de Braziliaanse rechtspraak. Overigens maak ik me nog meer zorgen over de stand van het moreel besef van politici aldaar. Want we mogen over Nederland en Nederlandse politici echt heel veel vinden en dat vind ik ook prima, maar op het moment dat er dit soort aantijgingen spelen, is er geen vraag meer en treden mensen, al dan niet gedwongen, terug.

Het is vooral de totale afwezigheid van dit gevoel waar ik mij zorgen om maak. Gelukkig is Brazilië in fysieke zin ver weg, economisch is het echter wereldwijd een top 10 speler en dat zullen ze de komende jaren ook blijven. Daarnaast zijn ze voor Nederland ook niet onbelangrijk, volgens de RVO hebben Nederlandse ondernemingen belangen van ongeveer 14 miljard in het land. Het is dus weldegelijk cruciaal dat we ons vergewissen van wat er gebeurt aan de Copacabana. Laten we hopen dat de regelmatige protesten in ieder geval enig positief effect gaan sorteren.

Advertenties
Weer een Braziliaans politicus afgezet

Weer een Braziliaans politicus afgezet

Vandaag is het de beurt aan Renan Calheiros, hij was tot gisteren voorzitter van de senaat en daarmee na de vice president, die Brazilië nog steeds niet heeft, en de voorzitter van het huis van afgevaardigden de derde, en door afwezigheid van een VP dus tweede, in de lijn van opvolging voor de president.

Hij is afgezet door een rechter uit het Braziliaans hooggerechtshof omdat hij wordt vervolgd voor het aannemen van smeergeld. Hij zou geld hebben aangenomen van een bouwbedrijf, dit geld zou vervolgens gebruikt zijn om een buitenechtelijke dochter, overigens geboren uit zijn relatie met een journalist, financieel te ondersteunen. Een meerderheid van hoge rechters kan het besluit nog terugdraaien maar aangezien dit besluit gebaseerd is op zeer recente jurisprudentie, zal dat niet snel gebeuren.

Daarmee is Calheiros na Dilma Rousseff de tweede, hoge, politicus die in korte tijd het veld gedwongen moet ruimen. Hij zal overigens niet de laatste zijn, het Petrobras schandaal begint pas net. Interessant is hierbij dat beide politici genoemd worden in dit Petrobras schandaal maar dat het in beide gevallen niet de reden is dat ze zijn afgezet.

Wie de volgende is die wordt afgezet? Goede vraag. Ik denk dat Michel Temer een goede kans maakt, de beschuldigingen beginnen ook hem om de oren te vliegen.. Het lastige is alleen dat bij de president een volledige impeachment hoorzitting met alles erop en eraan nodig is en dat dus veel tijd kost en (politieke) overtuigingskracht omdat niet enkel het hooggerechtshof beslist. Wellicht dus dat toch een van de andere verdachten in het Petrobras schandaal eerst gaat. President Temer heeft afgelopen week overigens een wet getekend waardoor het monopolie van Petrobras op de diepe olievelden wordt opgeheven en het mogelijk wordt voor private partijen om deze olie naar boven te halen. Er lijkt dus, in ieder geval voor de bühne, wel iets te verbeteren.

Ik hoop dat de Brazilianen nu echt schoon schip kunnen maken. De corruptie die het land op alle niveaus teistert is dusdanig dat die het volledige land destabiliseert. Ik hoop dat er een soort “mani pulite” onderzoek start, net als in Italië in de jaren 90. Ik wil niet zeggen dat Italië nu een walhalla van democratie en transparantie is, maar het is al tig keer beter dan destijds. Om dit te bewerkstelligen, is het cruciaal dat het onderzoek naar het Petrobras schandaal verder wordt uitgebreid en nog verder de haarvaten van de Braziliaanse politiek in gaat. Alleen op die manier is er een kans dat Brazilië stabiel wordt.

 

Braziliaanse president Rousseff afgezet

Braziliaanse president Rousseff afgezet

Vandaag was de stemming over de afzetting van de Braziliaanse president Dilma Rousseff. Na een uitgebreid proces, was het vandaag de beurt aan de senaat om te stemmen. Van de 81 leden moesten tenminste 54 leden vóór afzetting stemmen om de president definitief uit het ambt te zetten.

Uiteindelijk stemden 61 senatoren voor afzetting en werd Rousseff dus door een ruime meerderheid naar huis gestuurd. Naast deze stemming was er ook een stemming of zij de komende 8 jaar een publiek ambt mag uitoefenen. Deze stemming won zij wel en dus mag zij zich een volgende keer gewoon weer kandidaat stellen voor een politieke functie.

Direct na de stemming noemde zij de afzetting een staatsgreep door de rijke elite. Dit soort woorden heeft zij eerder ook al gebezigd. Hiermee richt zij zich vooral tot de harde kern van haar aanhang, de allerarmsten in Brazilië die voor een deel nog steeds in haar geloven. Ook heeft haar advocaat ondertussen aangegeven dat ze in beroep zullen gaan tegen de procedure maar het hooggerechtshof heeft tot nu toe alle bezwaren verworpen dus ze lijkt bijzonder weinig kans te maken.

Dat betekent ook dat de conservatieve Michel Temer tot 2018 president zal blijven. Iets wat bij Rousseffs partij, de socialistische arbeiderspartij, niet goed valt. Vooral omdat de partij van Temer voor de afzetting van Rousseff heeft gestemd. De steun voor Rousseff in de Braziliaanse samenleving lijkt echter niet meer zo groot als een jaar of tien geleden dus ik hoop van harte dat dit niet zal leiden tot een verdere destabilisatie van de economie.

Rousseff heeft hiermee overigens wel een ongewild record neergezet. Want voor zover ik kan nagaan is zij hiermee de allereerste democratisch verkozen vrouwelijke president die via een impeachment procedure is afgezet.

Dilma Rousseff, eerste vrouwelijke president van Brazilië, slachtoffer of misdadiger?

Dilma Rousseff, eerste vrouwelijke president van Brazilië, slachtoffer of misdadiger?

Vandaag is bekend geworden dat de senaat in Brazilië met 59 stemmen voor en 21 tegen in heeft gestemd met een impeachment rechtszaak tegen president Rousseff. Deze zal na de olympische spelen plaats gaan vinden in de senaat onder het voorzitterschap van de voorzitter van het Braziliaanse hooggerechtshof. Ik weet niet wat er uit de rechtszaak zou moeten komen, want Rousseff geeft zelf aan dat ze fouten heeft gemaakt maar niks crimineels zou hebben gedaan. Ook geeft ze aan dat wat zij heeft gedaan ook door haar voorgangers is gedaan. Nou zegt dat natuurlijk niks want als anderen iets verkeerd deden, wil dat niet zeggen dat het daardoor ineens goed is.

Maar in onze serie sterke politieke vrouwen bespreek ik haar graag met u. Dilma Rousseff, geboren 14 december 1947 uit een Bulgaarse vader en een Braziliaanse moeder. Zij groeide op in een hoger middenklasse gezin in Belo Horizonte. In haar jeugd sloot zij zich aan bij de Braziliaanse socialisten, net als haar vader in Bulgarije. Als in 1964 een militaire coup wordt gepleegd, sluit zij zich aan bij verschillende Marxisitische en andere socialistische (strijd)groepen. Zij streed in de jaren zestig in verschillende stadguerrilla’s tegen de militairen. Zij werd in 1970 gearresteerd en zat tot 1972 vast. In deze periode werd zij met regelmaat gemarteld.

 

dilma-rousseff-22
Politiefoto van Dilma Rousseff

 

Na haar vrijlating bouwde zij een nieuw leven op in Porto Alegre in de deelstaat Rio Grande do Sol. Aan de universiteit van Rio Grande do Sol studeerde zij economie en handelswetenschappen, maar nog belangrijker, in deze provincie hielp zij met het oprichten van de Braziliaanse Sociaaldemocratische Partij (PDT). Ze draaide hier samen met haar partner en later echtgenoot, Carlos Franklin Paixão de Araújo, verschillende verkiezingscampagnes en werd uiteindelijk in 1985 benoemd tot wethouder financiën in Porto Allegre, na dit ruim twee jaar te hebben gedaan werd zij voorzitter van het provinciale bureau voor de statistiek.

In 1993 werd zij gedeputeerde van energie van Rio Grande do Sol. Na ruim een jaar besloot zij dat zij wilde promoveren in economie. In 1998, net voor haar promotie, werd zij echter teruggevraagd als gedeputeerde hetgeen zij accepteerde. Interne spanningen en discussies leidden in 2000 tot haar vertrek uit de PDT. Zij stapte over naar de arbeiderspartij (PT) van Luiz Inácio Lula da Silva.

Dat zij een politieke hoogvlieger was, werd al snel duidelijk en al in 2002 werd zij gevraagd een deel van het programma voor de presidentsverkiezingen te schrijven. Lula won deze verkiezingen en vroeg Rousseff in zijn kabinet plaats te nemen als minister voor energie. Dit deed zij tot 2005. In dit jaar trad zij af als minister en werd zij benoemd tot stafchef van Lula. Van 2003 tot 2010 zat zij overigens ook in de raad van commissarissen van het semipublieke Braziliaanse oliebedrijf Petrobras.

In deze positie werd zij door de president voorbereid zijn functie over te nemen nadat hij zijn constitutionele maximale twee termijnen erop zou hebben zitten eind 2010. Zij richtte zich in 2010 volledig op haar kandidatuur voor het presidentschap maar in de eerste ronde van de verkiezingen behaalde zij niet de benodigde 50%. In de tweede ronde won zij echter onbedreigd met 56%. Op 1 januari 2011 werd zij ingezworen als president. Het land stond er op dat moment economisch goed voor en de armoede was onder Lula sterk afgenomen. Voor deze overwinning had zij overigens veel over. Zo ruilde zij haar bril in voor contactlenzen, onderging zij plastische chirurgie en werd haar gebit volledig verbouwd. Hierdoor moest ze zachter en sympathieker overkomen.

Maar in een land dat sterk geplaagd werd door corruptie en geweld in alle lagen van de bevolking kon je al zien aankomen wat er stond te gebeuren met grote evenementen als het WK voetbal en de olympische spelen in het vooruitzicht.

In de aanloop naar het WK voetbal in Brazilië gingen miljoenen Brazilianen de straat op, enerzijds tegen de corruptie, anderzijds tegen de miljarden die de staat in dit evenement stak. Dit terwijl miljoenen Brazilianen in armoede leefden. Rousseff sprak vervolgens de bevolking op televisie toe. In deze toespraak veroordeelde zij het geweld maar gaf zij ook aan dat zij hervormingen zou doorvoeren. Zij bleef populair, onder andere door de belasting op basisvoedsel als melk, rijst en appels te verlagen. Door deze acties werd zij door meer en meer mensen gezien als een populist, ook door haar voorganger en mentor Lula.

Haar herverkiezing in 2014 ging door de aanzwellende kritiek op haar beleid een stuk minder makkelijk dan vier jaar eerder. In de eerste ronde wist zij nog wel overtuigend de meeste stemmen te halen met 41,59%. In de tweede ronde wist zij maar net haar concurrent Aécio Neves te verslaan met 51,64% tegen 48,36%.

Maar al snel ging het heel erg mis, de ene na de andere beschuldiging aan het adres van Rousseff werd geuit. Zo werd zij genoemd in het Petrobras schandaal en dan met name met betrekking tot beschuldigingen van omkoping en politieke corruptie. Ook was zij direct betrokken bij de rechtszaken aangaande dammen in het Amazone bassin voor het opwekken van elektriciteit. Toen de arbeiders staakten, stuurde zij zelfs, voor een principiële oud-Marxist toch wel bijzonder, het leger op deze arbeiders af. In deze wirwar van beschuldigingen aan het adres van de regering, met Rousseff aan het hoofd, werd op 17 april 2016 een procedure tot afzetting gestart in het Lagerhuis. Op 12 mei steunde de senaat dit voorstel tot een onderzoek, op dat moment werd Rousseff ook, voorlopig, ontzet uit haar presidentiele functie die nu werd waargenomen door haar vicepresident Michel Temer.

_90739409_brazil_impeachment_v4_624in

Rousseff zelf geeft nu aan dat deze procedure niks anders dan een coupe is. De beschuldigingen aan haar adres, dat ze gerommeld zou hebben met de cijfers in de begroting noemt zij ridicuul. Na drie maanden onderzoek denkt de commissie die onderzoek heeft gedaan hier anders over. Eind deze maand zal de senaat definitief stemmen over het al dan niet aanblijven van Rousseff, dus na de olympische spelen. Ik vrees voor mevrouw Rousseff dat de teerling reeds is geworpen, over de waarheid kan ik niks zeggen want in de rechtszaak heb ik mij, door gebrekkig Portugees, niet genoeg kunnen verdiepen. Wel vrees ik met grote vreze dat als Rousseff zich zo blijft opstellen, dit grote gevolgen gaat hebben op de interne orde en rust in Brazilië en daarmee op de Braziliaanse economie. Wat er ook gaat gebeuren, mevrouw Rousseff is absoluut een van de grote vrouwelijke politici. Laten we zien hoe eerst de Senaat en later de geschiedenis over haar zal oordelen.