Categorie: feminisme

(Beelden van) vrouwen in de sport

(Beelden van) vrouwen in de sport

Ik had me voorgenomen om alleen iets te schrijven over hoe vrouwen geportretteerd worden in de sport als er deze olympische spelen een drietal sprekende voorbeelden zou zijn. Ik hoefde “gelukkig” niet lang te wachten. Maar voor we de casuïstiek induiken eerst een klein stukje achtergrond want we hebben allemaal weleens het idee dat vrouwen vaker op uiterlijk beoordeeld worden. Zeker vergeleken met mannen die een soortgelijke positie vervullen. Maar is er ook een onderbouwing voor dat gevoel?

Ja, die is er. Er is recentelijk namelijk kwantitatief onderzoek verricht door Sarah Grieves. Zij heeft 160 miljoen woorden geanalyseerd uit tweets, krantenartikelen, blogs etc. Hieruit concludeert zij dat het ongeveer drie keer waarschijnlijker is dat mannen worden genoemd in een sportcontext dan vrouwen. Daarnaast concludeert zij dat als er wel geschreven wordt over vrouwen, er vaker gesproken wordt over relatiestatus, leeftijd en uiterlijk. Erg interessant natuurlijk maar aan wat voor concrete cases moeten we dan denken? Hieronder een drietal recente voorbeelden.

Het eerste voorbeeld is wellicht de meest in het oog springende. Het gaat om NBC-commentator Dan Hicks die in plaats van Katinka Hosszu te prijzen, haar trainer en man, Shane Tusup, prijst. Hosszu won niet allen olympisch goud op de 400 meter wisselslag maar verbeterde ook nog eens het wereldrecord met twee secondes. Hicks was echter zo onder de indruk van haar trainer dat hij, in zijn enthousiasme, het behalen van de titel aan hem toeschreef. Hicks verklaarde later dat dit wellicht onhandig was maar zeker niet seksistisch bedoeld. Is het daarmee dan wel of niet seksistisch? Ja, het is wél seksistisch, en wel om twee redenen. Hicks noemt de prestatie van Hosszu überhaupt niet en bij een man was dit hem, ook per ongeluk, niet overkomen. Het is vaak juist het probleem dat veel van ons dagelijks seksisme onbedoeld is. Zo merk ik ook bij mijzelf dat ik sekseneutrale beroepsnamen doorgaans aanduid met mannelijke voornaamwoorden. Dat maakt het wellicht niet kwaadwillend maar nog steeds seksistisch.

Het tweede voorbeeld komt tot ons uit Chicago. Het gaat hierbij om Corey Cogdell die voor de derde keer meedeed aan de olympische spelen en wederom, na eerder brons in Beijing, brons wist te veroveren in het schieten op het onderdeel trap, kleiduifschieten. Volgens mij toch echt wel een prestatie op zich.

Dit voorbeeld is echter zo schunnig fout dat ik in eerste instantie dacht dat het om een hoax ging. http://www.chicagotribune.com/sports/international/ct-bears-mitch-unrein-wife-wins-bronze-olympics-20160807-story.html de titel boven het artikel is al erg, de tweet over het artikel is nog vele malen erger. Het is een klassiek gevalletje “de vrouw van”.

CpXVSM-XEAEiMdu

In de tweet wordt namelijk werkelijk níks over de prestatie van Cogdell gezegd behalve dat ze een bronzen medaille heeft gewonnen en dat haar man bij de Chicago Bears speelt als lineman. Het volledige artikel begint vervolgens wel over Cogdell zelf maar na vier zinnen gaat het vrijwel alleen nog over haar man, Mitch Unrein, en de Chicago Bears.

Het derde voorbeeld is een bijzonder interessante. Vooral omdat het hier gaat om zowel cyberpesten als seksisme die in dit geval culmineren in bodyshaming. Het gaat in deze casus om de Mexicaanse Alexa Moreno die meedeed aan de individuele turnmeerkamp. Zij deed niet mee in de absolute top maar wist in het veld van 61 deelneemsters toch 31e te worden en met haar 12e plaats op het onderdeel paardsprong, kwam ze nog dicht in de buurt van kwalificatie op dit onderdeel. Niet slecht, zeker voor een turnster uit een land zonder grote turntraditie.

Alle aandacht ging echter uit naar de fysieke verschijningsvorm van mevrouw Moreno. Bijgevoegd een link met de meest nare en sympathieke tweets inclusief vertaling van het Spaans naar het Engels. Het gaat in dit geval om mensen die zeer bewust Moreno probeerden te kwetsen op basis van haar sekse en vooral haar uiterlijk. Zoals eerder al gesteld: “Ik heb de pest aan pesten”. Ook heb ik voor u een lezenswaardig artikel waarin helder wordt uitgelegd dat mensen een schaamtegevoel aan praten vanwege hun gewicht echt een slecht idee is, zelfs als het goed bedoeld is. Bodyshaming is iets dat traditioneel vooral bij vrouwen gebeurt. Mannen beginnen echter een comeback te maken, wie weet, over tien jaar dat we mannen en vrouwen gelijkwaardig, ik hoop natuurlijk helemaal niet, bodyshamen.

Deze drie voorbeelden vond ik pakkend en treffend. Ik heb voor nu opmerkingen als: “Ze sport als een man”, “en dat terwijl ze al moeder is” en “En dat op haar leeftijd” weggelaten. Die zullen ongetwijfeld in een komend artikel hun opwachting nog gaan maken.

Want er zullen deze spelen nog meer voorbeelden voorbijkomen waarbij ik de meest vreemde, hilarische en ronduit bizarre vanzelfsprekend met u zal delen. Wat in ieder geval duidelijk is, is dat we nog een lange weg te gaan hebben, willen wij komen tot een gelijkwaardiger samenleving voor mannen en vrouwen.

Als bonus geef ik u overigens nog onderstaande foto die voor zich spreekt. Seksisme beperkt zich gelukkig niet tot een der seksen.

d73a4b3de49c864a8b3169a52c435b6a

 

 

 

Advertenties
Dilma Rousseff, eerste vrouwelijke president van Brazilië, slachtoffer of misdadiger?

Dilma Rousseff, eerste vrouwelijke president van Brazilië, slachtoffer of misdadiger?

Vandaag is bekend geworden dat de senaat in Brazilië met 59 stemmen voor en 21 tegen in heeft gestemd met een impeachment rechtszaak tegen president Rousseff. Deze zal na de olympische spelen plaats gaan vinden in de senaat onder het voorzitterschap van de voorzitter van het Braziliaanse hooggerechtshof. Ik weet niet wat er uit de rechtszaak zou moeten komen, want Rousseff geeft zelf aan dat ze fouten heeft gemaakt maar niks crimineels zou hebben gedaan. Ook geeft ze aan dat wat zij heeft gedaan ook door haar voorgangers is gedaan. Nou zegt dat natuurlijk niks want als anderen iets verkeerd deden, wil dat niet zeggen dat het daardoor ineens goed is.

Maar in onze serie sterke politieke vrouwen bespreek ik haar graag met u. Dilma Rousseff, geboren 14 december 1947 uit een Bulgaarse vader en een Braziliaanse moeder. Zij groeide op in een hoger middenklasse gezin in Belo Horizonte. In haar jeugd sloot zij zich aan bij de Braziliaanse socialisten, net als haar vader in Bulgarije. Als in 1964 een militaire coup wordt gepleegd, sluit zij zich aan bij verschillende Marxisitische en andere socialistische (strijd)groepen. Zij streed in de jaren zestig in verschillende stadguerrilla’s tegen de militairen. Zij werd in 1970 gearresteerd en zat tot 1972 vast. In deze periode werd zij met regelmaat gemarteld.

 

dilma-rousseff-22
Politiefoto van Dilma Rousseff

 

Na haar vrijlating bouwde zij een nieuw leven op in Porto Alegre in de deelstaat Rio Grande do Sol. Aan de universiteit van Rio Grande do Sol studeerde zij economie en handelswetenschappen, maar nog belangrijker, in deze provincie hielp zij met het oprichten van de Braziliaanse Sociaaldemocratische Partij (PDT). Ze draaide hier samen met haar partner en later echtgenoot, Carlos Franklin Paixão de Araújo, verschillende verkiezingscampagnes en werd uiteindelijk in 1985 benoemd tot wethouder financiën in Porto Allegre, na dit ruim twee jaar te hebben gedaan werd zij voorzitter van het provinciale bureau voor de statistiek.

In 1993 werd zij gedeputeerde van energie van Rio Grande do Sol. Na ruim een jaar besloot zij dat zij wilde promoveren in economie. In 1998, net voor haar promotie, werd zij echter teruggevraagd als gedeputeerde hetgeen zij accepteerde. Interne spanningen en discussies leidden in 2000 tot haar vertrek uit de PDT. Zij stapte over naar de arbeiderspartij (PT) van Luiz Inácio Lula da Silva.

Dat zij een politieke hoogvlieger was, werd al snel duidelijk en al in 2002 werd zij gevraagd een deel van het programma voor de presidentsverkiezingen te schrijven. Lula won deze verkiezingen en vroeg Rousseff in zijn kabinet plaats te nemen als minister voor energie. Dit deed zij tot 2005. In dit jaar trad zij af als minister en werd zij benoemd tot stafchef van Lula. Van 2003 tot 2010 zat zij overigens ook in de raad van commissarissen van het semipublieke Braziliaanse oliebedrijf Petrobras.

In deze positie werd zij door de president voorbereid zijn functie over te nemen nadat hij zijn constitutionele maximale twee termijnen erop zou hebben zitten eind 2010. Zij richtte zich in 2010 volledig op haar kandidatuur voor het presidentschap maar in de eerste ronde van de verkiezingen behaalde zij niet de benodigde 50%. In de tweede ronde won zij echter onbedreigd met 56%. Op 1 januari 2011 werd zij ingezworen als president. Het land stond er op dat moment economisch goed voor en de armoede was onder Lula sterk afgenomen. Voor deze overwinning had zij overigens veel over. Zo ruilde zij haar bril in voor contactlenzen, onderging zij plastische chirurgie en werd haar gebit volledig verbouwd. Hierdoor moest ze zachter en sympathieker overkomen.

Maar in een land dat sterk geplaagd werd door corruptie en geweld in alle lagen van de bevolking kon je al zien aankomen wat er stond te gebeuren met grote evenementen als het WK voetbal en de olympische spelen in het vooruitzicht.

In de aanloop naar het WK voetbal in Brazilië gingen miljoenen Brazilianen de straat op, enerzijds tegen de corruptie, anderzijds tegen de miljarden die de staat in dit evenement stak. Dit terwijl miljoenen Brazilianen in armoede leefden. Rousseff sprak vervolgens de bevolking op televisie toe. In deze toespraak veroordeelde zij het geweld maar gaf zij ook aan dat zij hervormingen zou doorvoeren. Zij bleef populair, onder andere door de belasting op basisvoedsel als melk, rijst en appels te verlagen. Door deze acties werd zij door meer en meer mensen gezien als een populist, ook door haar voorganger en mentor Lula.

Haar herverkiezing in 2014 ging door de aanzwellende kritiek op haar beleid een stuk minder makkelijk dan vier jaar eerder. In de eerste ronde wist zij nog wel overtuigend de meeste stemmen te halen met 41,59%. In de tweede ronde wist zij maar net haar concurrent Aécio Neves te verslaan met 51,64% tegen 48,36%.

Maar al snel ging het heel erg mis, de ene na de andere beschuldiging aan het adres van Rousseff werd geuit. Zo werd zij genoemd in het Petrobras schandaal en dan met name met betrekking tot beschuldigingen van omkoping en politieke corruptie. Ook was zij direct betrokken bij de rechtszaken aangaande dammen in het Amazone bassin voor het opwekken van elektriciteit. Toen de arbeiders staakten, stuurde zij zelfs, voor een principiële oud-Marxist toch wel bijzonder, het leger op deze arbeiders af. In deze wirwar van beschuldigingen aan het adres van de regering, met Rousseff aan het hoofd, werd op 17 april 2016 een procedure tot afzetting gestart in het Lagerhuis. Op 12 mei steunde de senaat dit voorstel tot een onderzoek, op dat moment werd Rousseff ook, voorlopig, ontzet uit haar presidentiele functie die nu werd waargenomen door haar vicepresident Michel Temer.

_90739409_brazil_impeachment_v4_624in

Rousseff zelf geeft nu aan dat deze procedure niks anders dan een coupe is. De beschuldigingen aan haar adres, dat ze gerommeld zou hebben met de cijfers in de begroting noemt zij ridicuul. Na drie maanden onderzoek denkt de commissie die onderzoek heeft gedaan hier anders over. Eind deze maand zal de senaat definitief stemmen over het al dan niet aanblijven van Rousseff, dus na de olympische spelen. Ik vrees voor mevrouw Rousseff dat de teerling reeds is geworpen, over de waarheid kan ik niks zeggen want in de rechtszaak heb ik mij, door gebrekkig Portugees, niet genoeg kunnen verdiepen. Wel vrees ik met grote vreze dat als Rousseff zich zo blijft opstellen, dit grote gevolgen gaat hebben op de interne orde en rust in Brazilië en daarmee op de Braziliaanse economie. Wat er ook gaat gebeuren, mevrouw Rousseff is absoluut een van de grote vrouwelijke politici. Laten we zien hoe eerst de Senaat en later de geschiedenis over haar zal oordelen.

 

Guerrilla Girls

Guerrilla Girls

In onze feminisme serie gaan we ons vandaag wat verdiepen in de kunstwereld. En dan met name in de Guerrilla Girls. Zij werden in 1985 opgericht met als doel seksisme en racisme in de kunstwereld te bestrijden.

De Guerrilla Girls is een groep die bestaat, door de jaren heen in verschillende samenstellingen, uit ruim 55 vrouwen die hun identiteit verborgen houden achter gorillamaskers. Deze anonimiteit is enerzijds om ervoor te zorgen dat hun boodschap niet aan een persoon wordt opgehangen, anderzijds dat de individuele kunstenaars in hun reguliere werk niet tegengewerkt worden door hun associatie met de Guerrilla Girls. De dames in de groep nemen pseudoniemen aan, doorgaans namen van overleden vrouwelijke artiesten zoals Käthe Kollwitz en Frida Kahlo.

 

De gorillamaskers komen volgens Guerrilla Girls overigens voort uit een spelfout tijdens een van de eerste vergaderingen. Hierbij schreef een van de leden de naam van de groep als Gorilla Girls. Ze zagen dit als een teken en gebruiken sindsdien de maskers. Ook op hun wellicht meest bekende poster die ook boven dit stuk staat.

Naast het geven van interviews, het houden van protestacties en schrijven van stukken, zijn de Guerrilla Girls vooral bekend om hun posters. De posters bestaan doorgaans uit relatief veel, humoristische, tekst, soms een foto of andere grafische uiting en onderaan vrijwel altijd een bronvermelding. En het is deze combinatie van “in your face” tekst met controleerbare feiten die ervoor zorgen dat de boodschap goed binnenkomt, veel mensen zien deze posters zelf overigens ook als kunst. In Nederland kan je dit een beetje vergelijken met de Loesje posters.

De Guerrilla Girls zetten zich voornamelijk af tegen rijke blanke mannelijk kunstverzamelaars die musea sponsoren. Ze stellen dat doordat deze groep vrijwel alle grote aankoopbeslissingen neemt, de kunstwereld bijzonder eenzijdig is. En met de soms wat anekdotische feiten op posters tonen zij op zijn minst een beeld dat dit lijkt te bevestigen. De beweging heeft ondertussen ook al dusdanig veel aandacht gekregen dat ze vorig jaar zowel in Spanje als in Amerika overzichtstentoonstellingen hadden om het dertig jarig bestaan te vieren. Ook is hun werk te vinden in onder andere het Tate modern en is er tot en met 15 januari 2017 een tentoonstelling in Eindhoven, in het Van Abbemuseum. Ik hoop hier van harte voor het einde van het jaar nog even naartoe te kunnen.

Is het dan allemaal pais en vree? Nee, binnen de beweging is al lange tijd wrijving over wie nou eigenlijk de baas is. Guerrilla Girls startte als een egalitair zusterschap, maar al snel ontpopten enkelen zich als leider. Dit ontaardde in 2003 in een rechtszaak waarbij de drie Guerrilla Girls organisaties (inc, broadband en on tour) uitvochten wie nou welke rechten had en dus waarmee geld mocht verdienen. In 2006 kwam er, middels een schikking, gelukkig een eind aan deze onzalige rechtszaak en werd alle aandacht weer besteed aan de daadwerkelijke boodschap.

2014buscompaniesperrotin

Een ander verwijt dat de organisatie zowel intern als extern kreeg en krijgt is dat zij weinig aandacht besteden aan de discussie rond ras. Dit verwijt is er vooral op gericht dat de meeste artiesten die namens Guerrilla Girls spreken blank zijn. Hierdoor kunnen zij volgens criticasters onmogelijk weten dan wel voelen hoe het is om een etnische minderheid te zijn.

Tot slot is er de kritiek dat de beweging zichzelf ook verkoopt aan de hoogste bieder. Zo wordt hun komende tentoonstelling in Whitechapel gallery, London mede mogelijk gemaakt door een extreem rijke blanke vrouw, Valeria Napoleone. Weliswaar geen man maar wel wederom een rijk individu dat hiermee een reusachtige invloed op de kunst heeft.

Afsluitend zou ik willen zeggen dat we vooral moeten kijken naar de boodschap die wordt uitgedragen en de feiten en cijfers die daaraan ten grondslag leggen. Want wat de redenen ook zijn, ik vind het bizar dat onderstaande cijfers kloppen.

09GUERRILLASJP3-articleLarge

 

 

Endell street, Een ziekenhuis gerund door suffragettes

Endell street, Een ziekenhuis gerund door suffragettes

Enkele maanden geleden doolde ik door London en kwam ik bijgevoegd bordje tegen. Ik heb hier direct een foto van gemaakt met de belofte aan mijzelf dat ik een uitgebreid artikel zou schrijven over het Endell street military hospital. Na nadere studie, werd ik alleen maar enthousiaster want dit ziekenhuis is écht bijzonder.

floralouisa_eleehk

Ons verhaal begint in 1914 met twee suffragettes Dr. Flora Murray en Dr. Louisa Garrett Anderson (1873-1943), niet te verwarren met haar moeder, en wegbereider voor vrouwelijke dokters in Engeland, Dr. Elizabeth Garrett Anderson (1836-1917). Beide vrouwen waren voorvechters van meer rechten voor vrouwen ook waren zij beide afgestudeerde dokters aan de London School of Medicine for Women (LSMW). Waar het de meesten ging om stemrecht hadden deze dames een grotere droom. Zij wilden de medische professie verder openbreken voor vrouwen. Zo was het in Groot-Brittannië in die dagen niet gewoon voor een vrouwelijke dokter om een man te behandelen.

Nadat een collega vrouwelijke arts door The War Office was afgewezen met de tekst: “My good lady, go home and sit still.” Besloten de dames naar de Franse ambassade in London te gaan, hier boden ze ook aan een militair hospitaal, maar nu in Frankrijk, te runnen. De Fransen accepteerden dit aanbod gretig. Op dat moment begonnen ze via hun suffragette netwerk met het inzamelen van geld en medische voorraden. Ook richtten zij het women’s hospital corps (WHC) op met als motto, geleend van de Women’s Social and Political Union (WSPU), waar zij beiden lid van waren: “Deeds not words”. In september 1914 kregen zij het hotel Claridge op de Champs Elysees in Parijs toegewezen als militair hospitaal. Het hospitaal werd nog wel gerund door een Fransman maar verder was al het medisch personeel vrouw, opgeleid aan LSMW.

Naast een unicum was het ook wel een beetje dubbel, vrouwelijke Franse artsen mochten namelijk nog steeds bijna niks doen met hun professie. Hetgeen des te vreemder was daar vrouwen in Frankrijk eerder naar de universiteit mochten om medicijnen te studeren dan in Engeland. Maar om onduidelijke redenen vond het Franse rodekruis het wel goed dat vrouwelijke artsen uit Engeland een hospitaal bemensten.

Het hospitaal, dat voornamelijk Franse en Engelse soldaten hielp, was direct een succes en na enkele maanden werd al gevraagd, door de Royal Army Medical Corps (RAMC) of ze ook het hospitaal in Wimereux, bij Boulogne, konden bemensen. Dit deden ze direct, in deze hoedanigheid vielen zij ook onder The British War Office en waren daarmee officieel leger chirurgen.

De vraag of ze hiermee de eerste vrouwelijke leger chirurgen waren, is een moeilijke. Want vijftig jaar voor hen was James Barry, geboren als Margaret Ann Bulkley, al arts. Maar aangezien hij zich sinds zijn jonge jeugd als man voordeed, is het moeilijk te stellen wie nou de eerste was. Temeer omdat we niet met zekerheid kunnen zeggen of James als man door het leven ging om werk te kunnen doen dat hij anders niet mocht doen of omdat hij voelde dat hij niet met het juiste geslacht ter wereld was gekomen. Zijn geslacht werd namelijk pas na zijn dood bekend gemaakt aan de buitenwereld, we zullen het dus nooit met zekerheid weten. Overigens was hij geen fijn heerschap, Florence Nightingale, die met hem werkte tijdens de Krimoorlog omschreef hem postuum als: “I never had such a blackguard rating in all my life – I who have had more than any woman – than from this Barry sitting on his horse, while I was crossing the Hospital Square with only my cap on in the sun. He kept me standing in the midst of quite a crowd of soldiers, Commissariat, servants, camp followers, etc., etc., every one of whom behaved like a gentleman during the scolding I received while he behaved like a brute . . . After he was dead, I was told that (Barry) was a woman . . . I should say that (Barry) was the most hardened creature I ever met.”

Maar terug naar Wimereux en Parijs. De dames bleven hier kei en keihard werken om aan te tonen dat vrouwen minstens zo goede dokters zijn als mannen. In februari 1915 veranderde de doctrine van de RAMC echter. Waar zij tot dan toe militairen voornamelijk in Frankrijk lieten behandelen, werd besloten onder de nieuwe directeur-generaal sir Alfred Keogh om soldaten bij voorkeur in Engeland te behandelen. Hierdoor was er minder medische hulp in Frankrijk nodig maar veel meer in Engeland zelf. Keogh was dusdanig onder de indruk van het WHC dat hij ze uitnodigde een ziekenhuis te openen met tenminste 500 bedden. Hij stelde hen een voormalig werkhuis, volgens de overlevering het werkhuis waar Oliver Twist op gebaseerd was, late gebruikt als asielzoekerscentrum voor continentale Europeanen, ja echt, ter beschikking. Dr Garrett Anderson werd directeur en de gehele staf bestond enkel en alleen uit vrouwen. Vanzelfsprekend werden de dokters waar zij in Frankrijk mee gewerkt had, meegenomen, daarnaast werden vrouwelijke dokters, verpleegsters maar bijvoorbeeld ook brancardiers aangetrokken.

Doordat ze onder directe protectie van Sir keogh stonden, kon het hospitaal openblijven. Het RAMC was namelijk als organisatie geen groot fan van dit hospitaal. En ze gingen ervanuit dat het ziekenhuis binnen enkele maanden zou sluiten door mismanagement. Sir Keogh was echter een scherp man en stuurde Dr. Murray en Dr. Garrett Anderson naar het RAMC-college in Millbank, hier leerden zij hoe volgens het boekje een militair hospitaal diende te worden geleid. Op deze wijze kon het RAMC niet anders dan ze gedogen.

Niet in de laatste plaats omdat het hospitaal een perfect locatie had. Het lag namelijk exact tussen de verschillende grote treinstations, deze werden gebruikt om militairen per trein in zogenoemde ambulancekonvooien de stad in te brengen. Door de goede locatie kregen zij dagelijks 30-50 gewonden binnen die veelal direct moesten worden geopereerd.

Omdat het hospitaal niet helemaal onder het leger viel, de dokters hadden bijvoorbeeld geen echte rangen omdat ze geen mannen mochten commanderen, konden er experimenten worden gedaan die elders niet zomaar konden. Zo werd een zalf ontwikkelt die ervoor zorgde dat verband minder vaak hoefde te worden vervangen, onder andere hierover publiceerden zij zelfs. Hiermee werden de dokters van Endell street, in samenwerking met de organisatie Scottish women’s hospitals de eerste vrouwelijke dokters die onderzoek gepubliceerd kregen in The Lancet, een nog steeds bestaand hoog aangeschreven wetenschappelijk medisch periodiek. Nog belangrijker, de zalf werd naar alle Engelse veldhospitalen verscheept en heeft vele duizenden levens gered.

Ook hadden ze meer persoonlijke aandacht aan de vaak zwaargewonde en aan posttraumatische stressstoornis leidende manschappen. Iets wat door patiënten en bezoekers bijzonder werd gewaardeerd. Of zoals Dr. Louisa Garrett Anderson haar moeder Dr. Elizabeth schreef: I like still more the opportunity of being a little good to these bruised men. Their minds are full of horrors and it is a help to them to come into a soothing atmosphere with decent food and soft beds and our gentle merry young orderly girls who feed them with cigarettes and write to their mothers and read to them.… We are going to have Scotch songs tomorrow instead of hymns and I fear even a gramophone may appear for a short time. All the men are shocked by what they have been through—and normal comforts and little pleasures are a help to them and make them sleep and forget a little.”

Ook in de krant liet zij zich niet onbetuigd, zie bijgevoegd artikel uit de Daily telegraph van dinsdag 18 mei 1915. Hierin stelt zij dat vrouwen ideale artsen zijn omdat de gewonde soldaten eigenlijk hetzelfde zijn als grote baby’s. Als je weet welk speelgoed ze leuk vinden, wat ze lekker vinden bij de thee en waarom ze bang zijn voor een operatie, ben je een heel eind op weg naar het besturen van een militair hospitaal.

2016-07-26 (2)

Al met al zijn er in de vier jaar dat het ziekenhuis operationeel duizenden acteurs en entertainers in het ziekenhuis langs geweest, ook werden er in die jaren 511 activiteiten georganiseerd, variërend van sportdagen met kruipwedstrijden voor mensen met beperkingen tot boks demonstraties en naailessen. Vooral het werk met naald en draad was iets waar vele soldaten bijzonder goed in werden. Dusdanig goed zelfs dat hun handwerk regelmatig werd verkocht op opendagen waar dames uit de highsociety en zelfs royals aanwezig waren.

In 1917 kreeg het ziekenhuis een kleine vrouwenvleugel. In de twee jaar dat deze vleugel open was, zijn naast 24000 mannen ook nog eens 2000 vrouwen geholpen. Deze vrouwen zaten bij de Queen Mary’s army auxiliary forces en andere vrouwelijke eenheden. In januari 1917 bezocht Koningin Alexandra, bij ons beter bekend als Alexandra van Denemarken, dochter van de Deense koning, vrouw van Edward VII, het ziekenhuis. Niet veel later kregen zowel Murray als Garrett Anderson een C.B.E, een hoge Brits onderscheiding.

L0026139 The Times History and Encyclopaedia of the w
L0026139 The Times History and Encyclopaedia of the w Credit: Wellcome Library, London. Wellcome Images images@wellcome.ac.uk http://wellcomeimages.org Women’s Work (III): War Service. Miss Flora Murray (left) and Dr. Louise Garrett Anderson (right) leaving Buckingham Palace after receiving decorations. Photograph The Times History and Encyclopaedia of the War. Published: November 12 1918 Copyrighted work available under Creative Commons Attribution only licence CC BY 4.0 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

In al die jaren hadden zij nooit hun feministische vlaggen gevlogen of campagnes gevoerd binnen het ziekenhuis. Ze wilden gewoon een heel goed ziekenhuis zijn. In 1918 werd er echter eenmalig een uitzondering gemaakt. In dat jaar kregen de eerste vrouwen stemrecht ze moesten dan wel 30 jaar of ouder zijn en zij of hun man moesten een bepaalde hoeveelheid eigendom hebben. Dit is goed te vergelijken met het Nederlandse censuskiesrecht. Alleen werd er bij censuskiesrecht gekeken naar een minimale hoeveelheid vermogensbelasting die iemand moest betalen. Nadat de representation of people act op 6 februari werd aanvaard, hing boven Endell street hospital de zwarte vlag van de WSPU.

In 1919 sloot het ziekenhuis, de oorlog was tenslotte afgelopen en Endell street was een militair hospitaal. Murray en Anderson Garrett gingen hierna beide weer aan de slag in een kinderziekenhuis, een positie die vrouwelijke artsen wel mochten bekleden. Ondanks de oorlog en de posities die de vrouwelijke artsen hadden bekleed, was er niet veel veranderd in de opstelling van de medische wereld ten opzichte van vrouwen.

In 1923 stierf Murray op 54-jarige leeftijd, Garrett Anderson overleefde haar nog twintig jaar. Zij bleef tot aan haar dood in 1943 wonen in het huis waar zij samen woonden in Penn. Uiteindelijk delen zij dicht bij dit huis hun graf, op hun steen staat: “We have been gloriously happy”

6531849_136439332710

 

Golda Meir גולדה מאיר

Golda Meir גולדה מאיר

In onze serie grote vrouwelijke politieke leiders vandaag de eerste en tot nog toe enige vrouwelijke premier van Israël, zowel een moederfiguur als een iron lady. Maar laten we bij het begin beginnen. Golda Mabovitch werd geboren op 3 mei 1898 in Kiev, Oekraïne, onderdeel van het Russisch Rijk. De belangrijkste herinnering die ze aan haar jeugd in Rusland had, was die van haar vader die de ramen dichttimmerde voor de veiligheid van zijn gezin. Dit was de tijd van de Russische pogroms waarbij Joden in alle grote Russische steden werden aangevallen en gedood. Meir heeft deze herinnering en het gevoel dat zij werd aangevallen om haar Joodszijn haar hele leven bij zich gedragen.

In 1906 emigreerde het gezin Mabovitch naar Milwaukee in de Verenigde Staten, hier ging Meir naar de basisschool. Op haar veertiende besloot ze, tegen de wil van haar moeder, verder te leren in Denver. Om dit toch mogelijk te maken ging ze bij haar getrouwde zus wonen, in het huis van haar zus en zwager kwam zij in aanraking met politiek, kunst en Zionisme. Ook leerde ze hier haar latere man Morris Meyerson kennen. In 1917 verhuisde zij met haar man terug naar Milwaukee, ondertussen was zij gediplomeerd lerares en overtuigd Zionist. Ze ging dan ook aan de slag op een school waar les werd gegeven in het Jiddisch, een ideale combinatie van haar passie voor lesgeven en het Zionisme.

In 1921 emigreerde het echtpaar Meyerson eindelijk naar Israël, toen nog mandaatgebied Palestina onder Brits gezag, een langgekoesterde droom voor Meir maar door de eerste wereldoorlog was het eerder niet mogelijk. In eerste instantie streken ze neer in een kibboets, waar ze bij eerste aankomst overigens geweigerd werden. In 1924 verhuisden ze eerst kortstondig naar Tel Aviv maar al snel konden ze naar Jeruzalem, de stad waar Meir de rest van haar leven haar thuis had.

Haar politieke werk werd ondertussen steeds belangrijker, in 1928 wordt zij namens de raad voor werkende vrouwen zelfs voor twee jaar naar de VS gestuurd. Haar kinderen gingen met haar mee maar haar man bleef achter in Israël. Dit was het begin van een periode waarin beide echtelieden uit elkaar groeiden, wel bleven ze getrouwd tot en met de dood van meyerson in 1951.

Ondertussen werd haar status in politieke en intellectuele kringen steeds groter. Zij werd zelfs als toehoorder namens (Joods) Palestina naar de conferentie van évian gestuurd. Tijdens deze conferentie spraken 32 landen over de mogelijkheden tot het opnemen van Joodse vluchtelingen. Meir kwam zwaar ontgoocheld terug van deze conferentie. Het enige land dat vluchtelingen op wilde nemen, was de Dominicaanse Republiek.

In 1948 wordt Meir wederom naar de VS gestuurd, ditmaal om Amerikanen te overtuigen geld te doneren voor de nieuw op te richten staat Israël en dan vooral voor het leger. De verwachtingen waren niet al te hoog gespannen, een miljoen of tien dollars werd al als een overwinning gezien, Meir kwam uiteindelijk met 50 miljoen thuis. Dit zorgde er mede voor dat zij uiteindelijk een van de 24 mensen was die de Israëlische onafhankelijkheidsverklaring ondertekenden.

Na de onafhankelijkheid ging het snel, in eerste instantie werd zij ambassadeur in de Sovjetunie, een belangrijker partner voor Israël, vooral wat betreft wapens. Hoezeer zij geliefd was, werd hier voor het eerst ook echt duidelijk. Nadat zij op de eerste dag van Rosh Hashanah naar de synagoog in Moskou was geweest, werd haar naam gescandeerd door vele duizenden Russische Joden, een gebeurtenis die op het oude 10000 sjekel biljet stond.

Na haar terugkomst in Israël een jaar later, werd zij namens haar partij, Mapai, een sociaaldemocratische partij, verkozen in de Knesset en werd zij benoemd tot minister van arbeid. In 1956 benoemde haar mentor en vriend premier David Ben-Gurion haar tot minister van buitenlandse zaken. Dit was ook het jaar en de reden dat we Golda Mabovitch-Meyerson nu kennen als Meir. Ben-Gurion vroeg namelijk alle medewerkers op buitenlandse zaken hun naam meer Hebreeuws te maken. Meyerson werd daarom Meir hetgeen “helder schijnen” betekent. Deze positie heeft zij uiteindelijk tien jaar bekleed. Begin jaren zestig kreeg ze te horen dat ze kanker had, dit heeft zij altijd geheimgehouden, zelfs in de tijden dat ze zware chemotherapie nodig had. In 1966 trad zij uiteindelijk af als minister vanwege oververmoeidheid en slechte gezondheid, zonder verdere details publiek te maken.

De rust was echter van korte duur, al snel werd zij secretaris-generaal van haar partij en was ze bezig interne brandjes te blussen. In 1969 stierf minister-president Levi Eshkol echter onverwacht aan een hartaanval en werd Meir overgehaald het land te leiden. Zij deed dit met verve, zij hield de regering van nationale eenheid die was ingesteld na de zesdaagse oorlog in stand. Uiteindelijk leidde dit tot verschillende politieke fusies waardoor de Israëlische arbeiderspartij ontstond. Ook trad zij regelmatig hard op, bijvoorbeeld na de aanslagen op Israëlische sporters tijdens de spelen van München. Zij stuurde de Mossad af op de mensen die deze aanslag uitvoerden en ondersteunden. Tegelijkertijd werd zij in eigen land ook gezien als een moederfiguur, een bijzondere combinatie.

De nasleep van de Jom Kippoeroorlog in 1973 leidde uiteindelijk tot het aftreden van Meir. Ondanks dat het rapport van de Agranat commissie haar vrijpleitte van enige directe verantwoordelijkheid. Haar positie was echter onhoudbaar geworden, zij zag dit in en trad in 1974 zelf af. In 1978 overleed zij uiteindelijk aan de kanker die haar al zo lang kwelde.

 

Sirimavo Bandaranaike, kent u haar nog?

Sirimavo Bandaranaike, kent u haar nog?

Vandaag wil ik het hebben over de allereerste vrouw, wereldwijd, die democratisch werd verkozen tot minister-president. Voor de goede orde, haar partij werd verkozen als grootste en daardoor werd zij dus premier. Mevrouw Bandaranaike werd in 1960 premier van Ceylon en werd dat van 1970-1977 en 1994-2000 nog tweemaal maar dan van Ceylon/Sri Lanka, dit vanwege de omvorming tot republiek met bijbehorende nieuwe naam in 1972. Voor de goede orde, zij is dus de eerste vrouwelijke premier ter wereld, Vigdís Finnbogadóttir waar we het eerder over hadden: https://www.linkedin.com/pulse/vrouwelijke-leiders-de-politiek-vs-vk-en-ijsland-jan-van-run?trk=mp-reader-card is de eerste democratisch verkozen vrouwelijke president ter wereld.

Het verhaal van mevrouw Bandaranaike is een wat triest en bijzonder verhaal. Op 26 september 1959 werd namelijk haar man, en op dat moment premier, neergeschoten door een Boeddhistisch extremist.

Maar eerst even een beetje terug in de tijd, zij was zelf geboren (1916) als oudste kind in een adellijk gezin. En ging naar een Rooms-Katholieke nonnenschool. Zelf identificeerde zij zich echter als Boeddhist. In 1940 trouwde zij met haar man die dus in 1959 werd omgebracht. Dat is een historisch moment in haar leven en niet alleen vanwege het grote verdriet dat dit verlies haar deed. Zij werd partijleider, benoemd in de senaat en won uiteindelijk de verkiezingen in 1960 en werd daarmee premier. Tijdens de verkiezingscampagne barstte zij regelmatig in tranen uit hetgeen ertoe leidde dat criticasters haar beschuldigden van emotionele chantage. Haar bijnaam werd dan ook “weeping widow”.

Zij wilde vooral het beleid van haar man voortzetten en bestendigen. Onder anderen de wet die het Singalees als officiële taal in plaats van het Engels stelde maar ook een wet die ervoor zorgde dat het onderwijs onder de staat kwam te vallen en dus openbaar werd en vrij van religie. In het eerste geval werden de Tamils zwaar gediscrimineerd omdat Tamil geen positie kreeg als officiële taal. In het tweede geval schoffeerde zij vooral de Rooms-Katholieke kerk door alle scholen te nationaliseren. Ook overleefde zij in deze periode haar eerste militaire staatsgreep.

Daarnaast was zij net als haar man een rasechte socialist en nationaliseerde zij onder anderen banken, verzekeringsmaatschappijen en uiteindelijk zelfs de theeproductie. Dit gecombineerd met een pact met India om 600000 Indiase Tamils uit te zetten en 375000 Indiase Tamils te naturaliseren, zorgde ervoor dat zij de verkiezingen in 1965 verloor.

In 1970 was zij echter weer terug deze tweede periode laat zich vooral tekenen door coups en een nieuwe grondwet die Ceylon zou transformeren naar een republiek genaamd Sri Lanka. De coups waren in dit geval overigens een direct gevolg van haar besluit de geheime dienst af te schaffen. Enkel door haar briljante diplomatie wist zij de controle over het land te behouden. Dit door gebruik te maken van militaire steun uit Pakistan en India. In deze periode wordt zij ook wel omschreven als de enige man in haar kabinet.

Toen Sri Lanka letterlijk op de kaart was gezet, brak vrijwel meteen de wereldwijde oliecrisis uit. Deze crisis raakte Sri Lanka heel zwaar. Door het nationaliseren van allerhande industrieën had zij al heel wat westerse landen tegen zich in het harnas gejaagd, waardoor de ontwikkelingsgelden al minimaal waren. Gecombineerd met haar socialistische organisatie van de economie, zorgde dit ervoor dat vrijwel alles in Sri Lanka op de bon was. En ondanks dat zij bijzonder populair was in het buitenland, zij was bijvoorbeeld, namens Sri Lanka, voorzitter van de beweging van Niet-Gebonden Landen sinds 1976, kon de bevolking haar niet meer luchten of zien. Niet in de laatste plaats omdat zij omgeven was met geruchten over corruptie en natuurlijk de instortende economie. Door, naar haar mening legaal, gebruik te maken van de nieuwe grondwet, kon zij de verkiezingen van 1975 nog tot 1977 uitstellen waarna haar partij werd weggevaagd.

Zij behield overigens wel haar eigen zetel. In 1980 werd zij uit het ambt van parlementariër gezet en mocht 7 jaar geen politieke functies bekleden. Dit vanwege het illegaal uitstellen van de verkiezingen van 1975 naar 1977.

In 1994 won de coalitie onder leiding van de partij van Bandranaike de verkiezingen echter weer. En zou ze dus weer het hoogste ambt moeten gaan bekleden. Op dit moment was dat niet meer dat van premier, dat was een vooral ceremoniële functie, maar het ambt van president. Daar had zij echter buiten de waard gerekend. Haar dochter was namelijk de tweede persoon in de partij en had een meerderheid buiten haar moeder om georganiseerd waardoor zij, Chandrika Kumaratunga, president werd en haar moeder Sirimavo Bandaranaike premier. In 2010 op de dag van de verkiezingen overleed Bandaranaike na het uitbrengen van haar stem aan een hartaanval. Daarmee was de allereerste vrouwelijke premier ter wereld niet meer onder ons.