Oostenrijk heeft eindelijk een nieuwe president en de EU haalt opgelucht adem

Oostenrijk heeft eindelijk een nieuwe president en de EU haalt opgelucht adem

Het heeft even geduurd maar ook in Oostenrijk geldt kennelijk dat driemaal scheepsrecht is. Na een ongeldig verklaarde verkiezing en enveloppen die niet sloten, heeft de bevolking nu eindelijk een president gekozen.

Iedereen voorspelde een spannende strijd maar daar was absoluut geen sprake van. Natuurlijk, het was geen landslide maar op dit moment staat de voorlopige uitslag op 51,7% voor Van der Bellen, kandidaat namens de Groenen en eigenlijk alle partijen behalve de FPÖ van Hofer die 48,3% wist te behalen. Daar komen de briefstemmen nog bovenop. Dit zijn er echter te weinig om de uitslag nog te veranderen.

Van harte gefeliciteerd dus aan de heer Van der Bellen. Het was een zware, lange en zelfs wat vieze campagne. Dat geldt overigens voor beide kanten van de campagne. In heel Europa werd met ingehouden adem gekeken naar deze verkiezing, want zou er nu in Europa, net als in de VS, ook een rechts-populistische president gaan komen? Nu nog niet, maar in de nabije toekomst zeer zeker wel.

Natuurlijk moet ik nu bespiegelen hoe de kracht van Hofer mij doet denken aan de opkomst van Trump en hoe de EU hiermee in ieder geval voor dit moment een klap heeft ontlopen. En eerlijk is eerlijk, het is allemaal waar.

Als we kijken naar de opbouw van de stemmen in Oostenrijk, dan zien we duidelijk dat vooral hoger opgeleiden in de stad en vrouwen Van der Bellen steunden en vooral lager opgeleiden op het platteland Hofer. Hier zien we ook meteen een overeenkomst en een verschil met Trump. We zien dat de spreiding van de kiezers voor zowel Trump als Hofer qua sociale opmaak hetzelfde lijkt. Trump heeft echter net iets meer vrouwen weten te trekken dan Hofer, dat gecombineerd met een ander kiessysteem, was genoeg voor een andere uitslag. Wat wel opvalt is dat de, ik geef toe een ongelukkige term, “angry white man” ook in Europa, onder andere in Denemarken, DF, Duitsland, AFD en natuurlijk ons eigen Nederland, PVV, aan een opmars bezig lijkt te zijn.

En dat brengt ons bij wat dit betekent voor Europa, of nauwkeuriger, de Europese Unie. De angst was dat Hofer met een stevig kritisch geluid over de EU zou komen en wellicht zou aansturen op een referendum ten faveure van uittreding. En eerlijk is eerlijk, Hofer is bepaald geen vriend van de EU. Maar is nu dat gevaar dan geweken en nog fundamenteler, is het wel een gevaar?

Eerst het eerste deel van die vraag, nee dat gevaar is nog niet geweken. Want bijna de helft van de Oostenrijkers heeft weldegelijk een hele stevige mening over de politiek en nog belangrijker over de EU. En we zien dit in steeds meer landen in de EU, een deel van de bevolking heeft een moeilijke relatie met de EU of is er zelfs geen fan (meer) van.

Het tweede deel van de vraag hangt natuurlijk af waar je politiek staat. Maar ik denk dat Mark Rutte het afgelopen zaterdag in Warschau goed verwoordde toen hij over de EU sprak: ”Als je nog steeds gexifeerd bent op verdere integratie, kijk dan eens om, om te zien of mensen je nog volgen. En zo niet, stel jezelf dan de vraag of je het juiste pad bewandelt. In plaats van vragen of mensen wel de juiste leiders volgen.” Het gaat niet zozeer om gevaar of niet, het gaat er vooral om dat veel mensen zich politiek ontheemd voelen. Vandaar ook dat nieuwe politieke initiatieven met meer interne directe democratie als de nieuwe partij Geenpeil bijzonder interessant zijn evenals populistische alternatieven die makkelijke oplossingen lijken te bieden. Ik geloof daar zelf niet in, maar dat betekent dus niet dat de critici ongelijk hebben. We moeten ervoor zorgen dat iedereen in onze maatschappij gehoord wordt.

Concluderend denk ik dat de verkiezing van een rechtse, of linkse overigens, populist en zelfs de Brexit de EU niet in levensgevaar brengen. Ik denk dat het negeren en wegwuiven van al dan niet terechte zorgen van de Europese stemmers dat levensgevaar wel meebrengen. Dit betekent niet dat alles op basis van referenda of platitudes moet worden besloten, dit betekent dat politici moeten luisteren en minder loze beloftes moeten doen. Het betekent ook dat soms een besluit genomen moet worden dat in de ogen van “de politiek” wellicht niet het beste is als de bevolking dat, na uitleg, toch anders ziet. Om dit te bewerkstelligen moeten politici meer dan nu het geval is, uit hun respectievelijke kaasstolpen komen.

Het zal de kritische lezer zijn opgevallen dat ik Italië niet betrokken heb bij dit artikel. Dit heeft enerzijds te maken met het feit dat het hier over twee verschillende onderwerpen gaat, anderzijds wil ik de huidige ontwikkelingen in Italië nog even afwachten. Later dus meer.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s