Orgaandonatie

Orgaandonatie

D66 kamerlid Dijkstra heeft een wetsvoorstel ingediend waarmee zij wil bewerkstelligen dat iedereen standaard al haar of zijn organen doneert bij overlijden, tenzij de persoon in kwestie bij leven heeft aangegeven dat dit niet mag of dat nabestaanden mogen beslissen. Op dit moment is het zo dat mensen, indien zij geen keuze maken, de nabestaanden mogen beslissen wat er moet gebeuren. Als er na invoering van de nieuwe wet in het register een ja staat, dan kunnen artsen de organen gebruiken zonder verdere toestemming van eventuele nabestaanden. Voor de goede orde, in het nieuwe systeem wordt iedereen wel tenminste drie keer gevraagd een keuze aan te geven.

Naast allerhande kleinere, maar belangrijke, begrijpt u mij niet verkeerd, bezwaren gaat het hier voor mij vooral over de vraag aan wie een hersendood lichaam toebehoort. Want we kunnen laaggeletterden tegemoet komen, een extra categorie toevoegen aan het register, uiteindelijk verandert dat niks aan het principe. De staat eigent zich een lichaam toe indien niet expliciet is gezegd dat dat niet mag. Dat is nogal wat. Het is ook een kwestie die de liberale familie splijt. En dat is logisch want het debat spitst zich eigenlijk toe op individueel eigendom versus gezondheid.

Iedereen is het erover eens dat bij leven het lichaam onvervreemdbaar toebehoort aan het individu zelf. De meeste liberalen zijn het er ook over eens dat als iemand bij leven een donatiebesluit neemt en daarvoor tekent, dat die keuze uitgevoerd dient te worden. Dus zelfs als de familie tegen donatie is, als de donor bij leven heeft gezegd: “Ik wil doneren” dan zou de donatie door moeten kunnen gaan. Als er geen keuze bekend is, is het moeilijk om de wens van de potentiele donor te achterhalen, zeker als familieleden het niet eens zijn over wat die keuze dan was.

Dit brengt ons bij de principiële vraag, aan wie behoort het lichaam toe na hersendood te zijn verklaard? In principe behoort het lichaam altijd aan het individu, maar als er sprake is van een situatie waarin het individu dus hersendood is, is die persoon niet meer aanwezig. Dat maakt het moeilijk, bij overlijden vervallen alle aardse goederen in principe aan de mensen en organisaties zoals vastgelegd in het testament en anders aan familieleden tot in de 6e graad, zijn die er niet dan vervalt de erfenis aan de staat. Als we het lichaam dan als eigendom zouden zien, en hersendood gelijk stellen aan de situatie waarin iemand is overleden, dan zouden we eerst moeten kijken naar het donorcodicil. Is dat er niet, de nabestaanden moeten vragen en als dat niet lukt de staat laten beslissen.

Maar zoals gezegd, het lichaam is onvervreemdbaar eigendom van het individu en daarmee anders dan alle andere vormen van eigendom.

Aan de andere kant zijn organen ook geen gewone erfenis, deze organen redden mensenlevens. Om het nog wat ingewikkelder te maken, weten we uit empirische en theoretische onderzoeken dat nabestaanden die gevraagd worden een besluit nemen, zich onder enorme druk gezet voelen. Dat is ergens ook logisch want na het hersendood verklaren, moet er vaak snel gehandeld worden om de organen te transplanteren. Maar het is wel een enorme druk die op deze mensen wordt gelegd op een moment dat al bijzonder triest is.

Aan de andere kant is het ook geen leuk gesprek om, hopelijk geruime tijd voor een eventueel overlijden, op een verjaardag te voeren, maar wel een belangrijk gesprek. Want als nabestaanden op zijn minst weten wat de wens van het individu is, kunnen zij sneller tot een vergelijk komen. Terug naar de kwestie, we weten dus dat nabestaanden heel moeilijk tijdig tot een besluit kunnen komen, ook weten we dat nabestaanden na het daadwerkelijk overlijden alsnog vaak een andere keuze hadden willen maken. Daarnaast, waarom goede organen begraven of cremeren als ze ook gebruikt kunnen worden om mensen te genezen?

Ik heb hier bewust de discussie terug gebracht tot een redelijk simplistische waarbij ik geloof, traditie en cultuur bewust zoveel mogelijk buiten beschouwing heb getracht te laten. Daarnaast heb ik geprobeerd neutrale termen te gebruiken, om zo min mogelijk mensen te kwetsen want dit is geen lichte kost.

Ik ben echter ook tot een conclusie gekomen en die is dat ik ontzettend blij ben dat ik hier niet over hoef te stemmen in de Tweede Kamer. Als dat wel zou moeten, dan zou ik tegen het huidige voorstel stemmen. Dat heeft voor mij enkel en alleen te maken met het feit dat ik vind dat de keuze die iemand heeft gemaakt sowieso geëerbiedigd dient te worden en als er geen keuze is gemaakt de overheid nooit zo’n keuze mag maken. Het iemand dwingen om een keuze te maken en daarmee de eigen sterfelijkheid onder ogen te komen, is niet niks. Ik vind dan ook dat iedereen daar zo lang over moet kunnen nadenken als ze zelf willen. Het vervelende is dat tijd en snelheid nou net het probleem zijn. Want bij orgaandonatie geldt sneller is beter. Dit gezegd hebbende, ben ik toch van mening dat een besluit op deze manier afdwingen een te zware sanctie is.

Wat er dan wel zou moeten gebeuren? Laten we sowieso zorgen dat de keuze in het donorregister bindend is. Laten we er ook voor zorgen dat mensen die nog geen keuze geregistreerd hebben bij iedere interactie met de overheid wel herinnerd worden aan het maken van die keuze. Tot slot natuurlijk de oproep aan iedereen om vooral naar https://www.donorregister.nl/ te gaan en uw keuze vast te leggen. Dit kan heel eenvoudig met DigiD.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s