Maand: juli 2016

Trump, Trump, Trump, Trump, etc

Trump, Trump, Trump, Trump, etc

Gisteren heeft de republikeinse presidentskandidaat Donald Trump zijn acceptatiespeech gegeven. Eerlijk is eerlijk het was een van zijn best speeches tot nu toe. Zoals in Amerika gewoon is, zat de speech vol met hele en halve waarheden maar de speech liep goed en sprak de Amerikaanse onderbuik goed aan.

Wel vond ik de speech wat negatief. De meeste kandidaten kiezen voor een positievere boodschap doorregen met de nodige hoop. Trump zet zich natuurlijk al zijn hele campagne af tegen alles en iedereen dus het past wel in die traditie. Op deze link kunt u de integrale tekst lezen met een relatief onpartijdige, licht democratisch neigende, Engelstalige factcheck: http://www.npr.org/2016/07/21/486883610/fact-check-donald-trumps-republican-convention-speech-annotated

Interessant aan de conventie was verder dat Trump bijna zijn hele familie het podium op haalde voor speeches, foto’s of om hem te introduceren. Vooral zijn zoon Donald jr. maakte diepe indruk met een stevige speech en een goed verhaal. Ook Ivanka die gisteren haar vader mocht introduceren, gaf een bijzonder goede speech. Vooral haar verhaal gericht op vrouwen en minderheden werd goed ontvangen. De vraag is nu hoe vrouwen en minderheden omgaan met deze ene speech afgezet tegen de verschrikkelijk domme dingen die Trump heeft gezegd over deze zelfde groepen stemmers in de afgelopen decennia. Bijgevoegd een lijst met enkele van de meest idiote uitspraken en stukken die hij hierover heeft doen verschijnen: http://www.huffingtonpost.com/entry/18-real-things-donald-trump-has-said-about-women_us_55d356a8e4b07addcb442023

We zijn nu dan echt aan het einde van de conventie in Cleveland en kunnen wel stellen dat de aanwezigen Trump, al dan niet van harte, steunden. Opvallend blijven de speech van Cruz en de afwezigheid van erg veel republikeinse prominenten. Dit wil niet per se zeggen dat Trump hierdoor minder kans maakt, sterker nog met zijn anti establishment boodschap zou het nog weleens in zijn voordeel kunnen werken. Bij de meeste kandidaten zou ik nu een verhaal afsteken over de campagnefinanciën die ze mislopen, bij Trump zou dat een vrij zinloos verhaal zijn.

Advertenties
Franse doorzettingsmacht

Franse doorzettingsmacht

Deze weken is er zo verschrikkelijk veel nieuws dat het u mogelijk is ontgaan dat er in Frankrijk een nieuwe arbeidswet is. De afgelopen maanden heeft u de protesten en stakingen tegen deze wet natuurlijk wel gezien. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de volksvertegenwoordiging de wet niet aan wilde dan wel durfde nemen.

Deze wet is dan ook niet door het parlement aangenomen, nee, de Franse premier Valls heeft de voorgestelde wet met een “49-3” tot wet verheven. Een “49-3” is een mogelijkheid in de grondwet om als een wet voor de derde keer naar het parlement gaat, het debat niet te voeren en geen stemming af te wachten en een voorstel direct tot wet te verheffen.

Nu denkt u wellicht dat is schandalig! Waar is de democratie gebleven? De volksvertegenwoordiging had binnen 24 uur nog een motie van afkeuring of wantrouwen in kunnen dienen en bespreken om de wet te stoppen. Maar geen van de parlementariërs heeft dit gedaan. De vakbonden en studenten organisaties zijn witheet van woede en hebben gezworen te blijven protesteren en staken. Het wordt dus een hete zomer in Frankrijk.

Vooropgesteld, het verdient absoluut geen schoonheidsprijs maar ik vind het wel wat hebben dat de regering een ultieme mogelijkheid heeft om een wet door te voeren. Het past niet goed in onze polderdemocratie maar ik zou het wel interessant vinden om een soortgelijke optie in Nederland te introduceren. Ik denk dat het ook goed zou zijn voor de positie van het kabinet tegenover de kamer. Maar belangrijker, wat vinden jullie? Zou de regering meer doorzettingsmacht moeten krijgen? Moeten we de volksvertegenwoordiging en haar mogelijkheden verder versterken? Of moeten we er gewoon helemaal mee stoppen en alles per referendum gaan doen?

 

Het einde van de NAVO?

Het einde van de NAVO?

Ik was nog niet klaar met schrijven over het straffen van Turkije, https://janvanrun.wordpress.com/2016/07/20/turkije-de-verenigde-naties-en-een-klein-beetje-navo/, of Trump heeft al een oplossing. Namelijk het niet meer onvoorwaardelijk steunen van NAVO-bondgenoten door de VS. Mocht dit echt gaan gebeuren, dan kunnen we net zo goed stoppen met de NAVO en Turkije in zijn eentje achterlaten. Probleem opgelost.

Maar zonder gekkigheid, mochten de Verenigde Staten zich daadwerkelijk niet meer aan artikel 5 gaan houden, dat is het artikel dat stelt een aanval op een van de NAVOleden wordt opgevat als een aanval op álle NAVOleden, dan is de NAVO klaar.

Het gaat veel betekenen want op het moment dat het wederzijdse schild wegvalt, zal de veiligheidssituatie in de wereld radicaal veranderen. Er zullen nieuwe bondgenootschappen nodig zijn, de EU en de VN zullen andere rollen gaan krijgen dan ze nu hebben. Vooral de EU zal dan, tegen de wens van veel mensen en tegen de huidige publieke gevoelens in, zich militair moeten gaan verenigen, we zullen dan dus een EU als militaire grootmacht moeten laten zien. Ik denk niet dat we daar klaar voor zijn.

Maar is het nou eigenlijk gek dat Trump dit zegt? Ja en nee, aan de ene kant heeft hij groot gelijk, van de 28 NAVOlanden, zijn er slechts 5, inclusief de VS, die de afgesproken 2% van het bruto binnenlands product aan defensie spenderen.

Aan de andere kant betaalt de VS ongeveer 22% van de jaarlijks kosten van de NAVO, ter vergelijking Duitsland ongeveer 14% en Frankrijk 11%. Voor de goede orde, dat zijn dus de kosten van de NAVO zelf. Die worden betaald door de 28 leden op basis van financiële afspraken. Het gaat hierbij niet om het geld dat wordt ingezet voor het leger zelf. En dat is waar Trump, en ook Sanders overigens, de mist in gaan. De kosten voor de NAVO zelf worden namelijk ieder jaar netjes gestort door de verschillende landen. Moet dat anders? Dan moet er gewoon even over worden gepraat en dan komt dat zeker goed. Dit geld is overigens voor de landen ook geen verloren geld. Want alle leden hebben ook mensen die direct in dienst zijn van NAVO en daar dus hun geld aan verdienen dat de eigen economieën weer instroomt.

Dat betekent dat het dus eigenlijk alleen maar gaat om de 2% discussie. De VS zitten al jaren rond de 4-5% van het BBP en kunnen dat, als ze zouden willen, zonder problemen terugbrengen naar 2% maar dat wil Amerika niet. Dat is historisch gezien logisch, de VS willen altijd hun eigen landsverdediging in handen hebben en zullen nooit het vertrouwen hebben dat anderen hen zullen verdedigen. Na 9/11 was Amerika overigens wel het eerste en enige land dat artikel 5 inriep. De VS geven echter, als het ze uitkomt, aan dat ze zo veel geld uitgeven aan het leger omdat de andere NAVOleden falen in het behalen van de 2%.

Ik denk wel dat Trump de invloed die zijn uitspraken hebben, onderschat. Niet alleen bij een deel van de Amerikanen zal dit niet goed vallen, de NAVO heeft toch een anticommunistisch aura om zich heen en dat vinden velen nog steeds mooi. Maar vooral buiten de Verenigde Staten. Een gevoel van isolationisme bekruipt mij, alsof we weer in de jaren 30 van de 20e eeuw zijn aanbeland. Deze uitspraken zullen gevolgen hebben op analyses aangaande de veiligheid in de wereld en daarmee ook op de stabiliteit van de economie.

Uiteindelijk zullen we moeten afwachten of de soep daadwerkelijk zo heet gegeten zal gaan worden maar stabiliserend is het allemaal niet.

 

Alea iacta est, althans bij de republikeinen

Alea iacta est, althans bij de republikeinen

Trump was eergisteren al gekozen als presidentskandidaat en sinds gisteren is Mike Pence officieel zijn running mate. Bij de republikeinse conventie in Cleveland accepteerde hij de uitnodiging van Trump om als kandidaat vice-president mee te doen.

Laat ik heel duidelijk zijn, ik ben geen fan van Mike Pence, ondanks dat hij van de eerdergenoemde, https://www.facebook.com/jvanrun/posts/1619006911743727:0  kandidaten verreweg de beste is. Helaas is hij ook verreweg de meest conservatieve. Waar het aankomt op abortuswetgeving maar vooral ook op het punt van homofobie. We hebben dus een presidentskandidaat die openlijk haat jegens Mexicanen zaait, ik zeg racistisch, en een vicepresidentskandidaat die openlijk homofoob is. Op zich niks nieuws aan republikeinse zijde maar wel een beetje jammer.

En als u nu zegt maar Jan, die republikeinen staan voor veel meer. Dan zeg ik op mijn beurt dat ik dat weet maar als we dan kijken op de officiële website van Trump en kijken naar de positions, https://www.donaldjtrump.com/positions,  die daarop staan, word ik heel verdrietig bij de meeste punten. Drie van de zeven punten zijn direct tegen buitenlanders gericht, Mexico, China en immigratie. Op zich natuurlijk makkelijk om een zondebok te hebben maar niet heel erg realistisch om te denken dat dit alles in een keer op gaat lossen. Zijn belastingplan kan in de basis wel op enige sympathie rekenen. Ik geloof alleen niet dat het budgetneutraal zal gaan zijn, daarnaast snap ik niet dat hij het systeem progressief houdt en niet gewoon voor een eenvoudige vlaktax gaat. Dan de wapenwetgeving, Trump wil niks aan wapenbezit doen, hij vindt dat de huidige regels gewoon beter geïmplementeerd moeten worden, dat gaat dus niks worden. Vervolgens wil hij obamacare afschaffen omdat het veel geld kost. Maar “best last”, hij wil de zorg voor oorlogsveteranen gaan verbeteren. Deze laatste twee punten zijn natuurlijk heel serieus maar brengen een glimlach om mijn lippen. Want het is fantastisch en terecht dat oorlogsveteranen de hulp kunnen krijgen die ze verdienen. Het blijft alleen bijzonder dat dat voor de rest van de mensen niet geldt. Zelfs niet voor andere Amerikaanse ambtenaren. Voor de goede orde, bovenstaande punten zijn vanuit de Amerikaanse republikeinse realiteit bijzonder logisch en ieder punt is gericht op een duidelijk demografisch groep. Heerlijk populistisch dus en weinig opbouwend.

Maar ik neem u nog even mee naar de conventie, Cruz gaf namelijk nog een speech waarin hij de aanwezigen opriep om hun geweten te volgen en op iemand te stemmen die de veiligheid garandeert en de grondwet respecteert. Hij werd, logischerwijs, uitgejouwd. Een speech houden tegen mensen die zojuist zijn gezalfd is niet echt netjes, hoe begrijpelijk ook.

De vraag die bij mij boven kwam borrelen is of Cruz hiermee doelde op Clinton of toch een van de andere kandidaten, bijvoorbeeld de kandidaat van de libertariërs. Want Clinton en de grondwet is volgens velen ook geen heel gelukkige combinatie. En libertariërs staan traditioneel dicht bij een strikte en decentrale uitleg van de grondwet in de Verenigde Staten. Hun kandidaten, Gary Johnson en zijn running mate William Weld, zijn sterke kandidaten en zeker een optie voor republikeinen. Zeker gezien het feit dat beide heren namens de republikeinen gouverneur zijn geweest.

Ik kijk nu vooral uit naar de grote debatten die we zullen gaan krijgen. Komende week zal eerst Clinton haar vp-kandidaat bekend maken, maar daarna wordt het eindelijk weer leuk. Het probleem is dat de beide kandidaten van de grote partijen bijzonder grote “vlekjes” hebben. Dit vraagt om harde en non traditionele campagnemethodes. En die zullen we zeker gaan zien. Het zal bij tijd en wijle tenenkrommend slecht zijn en soms zelfs gewoon frustrerend maar we gaan wat meemaken.

Turkije, de Verenigde Naties en een klein beetje NAVO

Turkije, de Verenigde Naties en een klein beetje NAVO

Gisteren heeft prins Zeid Ra’ad Al hussein, hoge commissaris voor mensenrechten van de Verenigde Naties, Turkije opgeroepen om de democratisch checks en balances goed in het oog te houden En vooral de doodstraf niet opnieuw in te voeren. Temeer daar deze sinds 2004 is afgeschaft en nog belangrijker sinds 1982 niet meer is uitgevoerd. Juist nu zou Turkije extra scherp moeten zijn op de mensenrechten en de manier waarop ze omgaat met haar gedetineerden.

Ondertussen heeft Al Hussein ook gevraagd om onafhankelijke waarnemers naar de gevangenen te mogen sturen, om op die manier zeker te zijn van de behandeling van de gedetineerden. Het ministerie van buitenlandse zaken van Turkije gaf hem daarop te verstaan dat kritiek op de overheid hetzelfde zou zijn als het steunen van de coupplegers.

Dit is natuurlijk een belachelijke opstelling van de Turkse regering en bevestigt waar ik eerder voor waarschuwde. De vestiging van een dictatuur in Turkije lijkt nog slechts een kwestie van tijd. Ik hoop van harte dat alle internationale organisaties spoedig komen met veroordelingen en bijpassende acties. Denk daarbij aan tenminste een resolutie bij de VN, de EU die de onderhandelingen voor lidmaatschap stopzet en de NAVO die Turkije op non-actief zet of het lidmaatschap ontneemt. Want wat er nu gaande is, kan domweg niet. En laten we eerlijk zijn, ik heb er als NAVOland Nederland weinig behoefte aan het huidige regime in Turkije militair te verdedigen. Ondanks de tactisch gunstige ligging van Turkije, gaan principes nog steeds voor.

Overigens begrijp ik heel goed dat Turkije vindt dat het nu moet handelen. Ik begrijp zelfs nog enigszins dat Turkije vindt dat ruim 50000 mensen, van coupplegers tot academici, uit hun functie moeten worden gezet, vastgezet of een uitreisverbod moeten krijgen. Maar dit alles moet wel op een democratische en juridisch correcte wijze worden gedaan. Dat betekent met de juiste gerechtelijke procedures en alle controles die daarbij horen. Desnoods onder het krijgsrecht maar altijd correct. We kunnen Turkije niet toestaan dit interbellum te misbruiken voor nóg verschrikkelijker misdaden dan zij nu al hebben begaan.

 

Erdoleaks

Erdoleaks

Vandaag heeft Wikileaks het eerste deel vrijgegeven van een database met e-mails van de AKP, de partij van de Turkse president Erdogan. Ze hebben tot nu toe 762 e-mailboxen beginnend met de letters a t/m i online gezet uit de periode 2010-2016. De rest van de e-mails volgt spoedig staat op de website te lezen.

De database was volgens Wikileaks al een week voor de coup in handen van de website en degene die de data heeft gelekt, zou niks te maken hebben met de coup of een andere politieke partij of een rivaliserend land. Helaas hebben ze wel de publicatie versneld waardoor er niet, zoals gewoonlijk eerst door enkele journalisten door het materiaal heen is gegaan. Persoonlijk vind ik dat altijd wel fijn, dan weet je tenminste wat voor stukken er te vinden zijn. Daarnaast is het overgrote deel van de berichten natuurlijk in het Turks en mijn Turks is bepaald niet goed genoeg om er ook maar een te vertalen. Dus ik kan helaas nog geen nieuwtjes delen.

Ik ben benieuwd wat er de komende dagen uit de leaks gaat komen en wat dit gaat betekenen voor de buitenlandse opinie enerzijds maar ook de interne opinie in Turkije zelf anderzijds. Turkije heeft ondertussen de website: https://wikileaks.org/akp-emails/ op zwart gezet. Maar zoals we weten, zodra stukken digitaal zijn, vinden zij altijd hun weg door welke firewall dan ook en ze zullen zeker Turkije binnenkomen.

Dan de principiële vraag, is Wikileaks een goede zaak? Ik worstel daar altijd een beetje mee. Want enerzijds ben ik blij dat er een ultieme plek is waar klokkenluiders hun bronnen ongefilterd kwijt kunnen. Het kan tenslotte de beste en meest open staat overkomen dat mensen binnen die staat niet altijd het juiste doen. Dus is het handig deze stok achter de deur te hebben.

Aan de andere kant, worden hier wel gewoon interne e-mails gepubliceerd van een politieke partij. Deze handelen voornamelijk over de wereld en minder over de interne aangelegenheden volgens de website. Is het zomaar toegestaan dit soort bronnen te delen? De data zal niet vrijwillig zijn afgestaan, gok ik. Bij veel van de directe overheidsstukken heeft Wikileaks doorgaans een sterke zaak vind ik want overheidsdata zou principieel open data moeten zijn. Ik vind het publiceren van interne partij e-mail wel een stap verder gaan. De vraag is natuurlijk, gaat het hier de facto niet ook gewoon over e-mails tussen overheidsfunctionarissen maar dan via een andere server.

Hoe het ook zij, de stukken staan nu online en ik ben benieuwd naar de inzichten die we hier de komende weken uit halen.

 ps. Voor zover mij bekend is de heer Erdogan niet incontinent.

Zuid-Koreaanse gerechten

Zuid-Koreaanse gerechten

We kennen ze allemaal, de foto’s van hilarische spelfouten in en, hopelijk, verkeerde vertalingen van de namen van gerechten. Veel van deze foto’s komen uit het verre oosten. Logisch natuurlijk omdat voor veel mensen uit dit deel van de wereld het Latijns schrift niet het eigen schrift is. Ook zijn velen van hen het Engels niet of niet goed machtig.

Dit leidt ertoe dat voor veel menu’s in onder andere Zuid-Korea en China gebruik wordt gemaakt van google translate of soortgelijke vertaalwebsites. Deze websites vertalen woord naar woord en niet woord naar betekenis. In veel gevallen laten deze restaurants dit ook nog een keer doen door externe reclamebureaus die al helemaal geen verstand hebben van de betreffende maaltijden. Is het dan heel vreemd? Nee, natuurlijk niet, wij zouden dezelfde fouten kennen als we in Nederland hangop of boerenjongens letterlijk zouden vertalen naar het Engels.

Het Zuid-Koreaanse ministerie voor cultuur, sport en toerisme heeft nu een taskforce ingesteld. Samen met verschillende andere organisaties, waaronder verschillende taal organisaties, zullen zij een openbare database opstellen met correcte vertalingen van Koreaanse gerechten. Op http://english.visitkorea.or.kr/enu/index.jsp kunt u deze database met namen en uitleg vinden. De eerste 200 officiële namen zitten er nu in.

Restaurants, drukkers en vertalers worden ondertussen op de hoogte gebracht van dit initiatief. Op die manier hoopt het ministerie dat westerse toeristen de menu’s wat minder beschimpen en dat de wereld iets serieuzer naar Zuid-Korea en haar keuken kijkt.

Ik voeg een interessant stuk bij met artikelen die zijn uitgegeven rond de internationale academische conferentie van het nationaal instituut van de Koreaans taal. Het thema was: Protecting and Revitalizing Native Languages in an Era of Globalization. Vooral het artikel over de geschiedenis en de problemen van het beleid tot behoud van de Koreaanse taal is bijzonder interessant, juist ook voor de Nederlandse taal.

Turkije en de EU

Turkije en de EU

De laatste maanden was het al bal in Turkije maar de laatste dagen is het veel en veel erger geworden. Wat is erger geworden vraagt u? Alles! Is dan mijn simpele antwoord. Mensenrechten stellen steeds minder voor, de media mogen bijna niks meer publiceren en politieke tegenstanders krijgen een boete, celstraf of een uitleveringsverzoek aan hun broek. Maar nu eerst een kleine geschiedenis van de EU-kandidatuur van Turkije.

In 1987 vroeg Turkije officieel het EU-lidmaatschap aan, dit werd tot 1999 elke keer met een veto tegengehouden door de Grieken. Maar in dat jaar werd Turkije officieel kandidaat EU-lid doordat de Grieken hun veto niet gebruikten. Vanaf dat moment moeten zij, om volwaardig lid te worden, gaan voldoen aan de Kopenhagencriteria. Dit zijn er drie:

1 Een stabiele democratie hebben die de rechtstaat, de eerbiediging van de mensenrechten en de bescherming van minderheden waarborgt.

2 Over een functionerende markteconomie beschikken en opgewassen zijn tegen de concurrentie uit de EU.

3 De gemeenschappelijke wetten en regels van de EU overnemen en invoeren.

De eerste twee punten spreken redelijk voor zich, de derde vraagt wellicht om wat meer uitleg. Het derde punt omvat de 35 zogenaamde hoofdstukken van het acquis communautaire, het gemeenschapsrecht, ofwel alle EU-verdragen, verordeningen en richtlijnen inclusief jurisprudentie van het Europese hof van justitie. Hierover worden onderhandelingen gevoerd om te kijken of en hoe een land voldoet of gaat voldoen. Dit kan namelijk per land op culturele, traditionele of andere gronden net even anders zijn. Momenteel is er één hoofdstuk voorlopig afgerond, wetenschap en onderzoek. Van de overige hoofdstukken zijn er slechts 15 ontdooid en de rest staat in de ijskast. Na al deze punten moeten de landen met volwaardig lidmaatschap unaniem hun goedkeuring aan een lidmaatschap verlenen om te komen tot een volwaardig lidmaatschap. Tot zover de geschiedenisles.

Eerlijk is eerlijk, tot ongeveer 2013 deed Turkije serieuze pogingen om hun wetgeving in lijn met de Europese te brengen. Maar sinds die tijd hebben ze overal lak aan. Recent dieptepunt is voor mij toch echt de oproep tot herinvoering van de doodstraf. Dit heeft er voor mij ook toe geleid dat ik op een rij heb gezet waarom ik Turkije niet alleen de komende jaren niet in de EU wil hebben maar ook waarom ik van mening ben dat de onderhandelingen per direct moeten worden stopgezet en Turkije de status van EU-kandidaat moet worden ontnomen. De belangrijkste redenen voor mij zijn eigenlijk kinderlijk eenvoudig en houden direct verband met de eerste van de Kopenhagen criteria.

De Turkse staat is volkomen instabiel, er is geen eerbiediging van de rechtstaat, getuige ook het ontslag van duizenden rechters. Mensenrechten worden met voeten getreden, denk alleen al aan de vele honderden journalisten en politici die te pas en te onpas worden vastgezet. En dan minderheden, de Armeense genocide is alweer een eeuw terug maar het niet erkennen daarvan is al zorgelijk, nog erger is wat ze nu met de Koerden doen. Kort samengevat Turkije overtreedt ieder onderdeel van het eerste punt van de Kopenhagen criteria. En als ze nou ieder jaar enkele wetten en regelingen verbeterden om te voldoen, dan zou ik nog zeggen; ok, zolang er vooruitgang is, blijf praten. Maar er is gewoon sprake van regressie. Juist op dit soort moeilijke momenten laat een land zien of ze waarlijk democratisch is en respect heeft voor mensenrechten en haar minderheden. In Turkije is er een oproep tot herinvoering van de doodstraf.

Waarom wil ik dan volledig stoppen met de onderhandelingen en het ontnemen van de kandidaat status en niet enkel het opschorten van de onderhandelingen? Dat heeft te maken met het afgeven van een signaal, het hebben van daadwerkelijke principes en met het kostenaspect. Zolang er gepraat wordt, tikt de teller voor ambtelijke en politieke uren en reizen door. Dat lijkt mij niet nuttig en al helemaal niet noodzakelijk nu Turkije zich van de EU af beweegt.

Ik weet dat er naast deze redenen nog vele andere redenen zijn voor en tegen toetreding, die laat ik bewust buiten beschouwing op dit moment omdat die bij mij altijd tot een fragiele balans hebben geleid die net doorsloeg naar de categorie “doe maar niet”. Maar aangezien ze al kandidaat waren en ze enige vooruitgang boekten, dacht ik laten wij ons dan maar van onze beste kant laten zien. Nu ze zich echter actief afzetten tegen de Europese Unie hoop ik van harte dat onze regeringsleiders zo sterk zijn om per direct te stoppen met de onderhandelingen of tenminste alle hoofdstukken per direct en voor onbepaalde tijd te bevriezen. Voor mij is de tijd van pappen en nathouden definitief voorbij.

 

Sirimavo Bandaranaike, kent u haar nog?

Sirimavo Bandaranaike, kent u haar nog?

Vandaag wil ik het hebben over de allereerste vrouw, wereldwijd, die democratisch werd verkozen tot minister-president. Voor de goede orde, haar partij werd verkozen als grootste en daardoor werd zij dus premier. Mevrouw Bandaranaike werd in 1960 premier van Ceylon en werd dat van 1970-1977 en 1994-2000 nog tweemaal maar dan van Ceylon/Sri Lanka, dit vanwege de omvorming tot republiek met bijbehorende nieuwe naam in 1972. Voor de goede orde, zij is dus de eerste vrouwelijke premier ter wereld, Vigdís Finnbogadóttir waar we het eerder over hadden: https://www.linkedin.com/pulse/vrouwelijke-leiders-de-politiek-vs-vk-en-ijsland-jan-van-run?trk=mp-reader-card is de eerste democratisch verkozen vrouwelijke president ter wereld.

Het verhaal van mevrouw Bandaranaike is een wat triest en bijzonder verhaal. Op 26 september 1959 werd namelijk haar man, en op dat moment premier, neergeschoten door een Boeddhistisch extremist.

Maar eerst even een beetje terug in de tijd, zij was zelf geboren (1916) als oudste kind in een adellijk gezin. En ging naar een Rooms-Katholieke nonnenschool. Zelf identificeerde zij zich echter als Boeddhist. In 1940 trouwde zij met haar man die dus in 1959 werd omgebracht. Dat is een historisch moment in haar leven en niet alleen vanwege het grote verdriet dat dit verlies haar deed. Zij werd partijleider, benoemd in de senaat en won uiteindelijk de verkiezingen in 1960 en werd daarmee premier. Tijdens de verkiezingscampagne barstte zij regelmatig in tranen uit hetgeen ertoe leidde dat criticasters haar beschuldigden van emotionele chantage. Haar bijnaam werd dan ook “weeping widow”.

Zij wilde vooral het beleid van haar man voortzetten en bestendigen. Onder anderen de wet die het Singalees als officiële taal in plaats van het Engels stelde maar ook een wet die ervoor zorgde dat het onderwijs onder de staat kwam te vallen en dus openbaar werd en vrij van religie. In het eerste geval werden de Tamils zwaar gediscrimineerd omdat Tamil geen positie kreeg als officiële taal. In het tweede geval schoffeerde zij vooral de Rooms-Katholieke kerk door alle scholen te nationaliseren. Ook overleefde zij in deze periode haar eerste militaire staatsgreep.

Daarnaast was zij net als haar man een rasechte socialist en nationaliseerde zij onder anderen banken, verzekeringsmaatschappijen en uiteindelijk zelfs de theeproductie. Dit gecombineerd met een pact met India om 600000 Indiase Tamils uit te zetten en 375000 Indiase Tamils te naturaliseren, zorgde ervoor dat zij de verkiezingen in 1965 verloor.

In 1970 was zij echter weer terug deze tweede periode laat zich vooral tekenen door coups en een nieuwe grondwet die Ceylon zou transformeren naar een republiek genaamd Sri Lanka. De coups waren in dit geval overigens een direct gevolg van haar besluit de geheime dienst af te schaffen. Enkel door haar briljante diplomatie wist zij de controle over het land te behouden. Dit door gebruik te maken van militaire steun uit Pakistan en India. In deze periode wordt zij ook wel omschreven als de enige man in haar kabinet.

Toen Sri Lanka letterlijk op de kaart was gezet, brak vrijwel meteen de wereldwijde oliecrisis uit. Deze crisis raakte Sri Lanka heel zwaar. Door het nationaliseren van allerhande industrieën had zij al heel wat westerse landen tegen zich in het harnas gejaagd, waardoor de ontwikkelingsgelden al minimaal waren. Gecombineerd met haar socialistische organisatie van de economie, zorgde dit ervoor dat vrijwel alles in Sri Lanka op de bon was. En ondanks dat zij bijzonder populair was in het buitenland, zij was bijvoorbeeld, namens Sri Lanka, voorzitter van de beweging van Niet-Gebonden Landen sinds 1976, kon de bevolking haar niet meer luchten of zien. Niet in de laatste plaats omdat zij omgeven was met geruchten over corruptie en natuurlijk de instortende economie. Door, naar haar mening legaal, gebruik te maken van de nieuwe grondwet, kon zij de verkiezingen van 1975 nog tot 1977 uitstellen waarna haar partij werd weggevaagd.

Zij behield overigens wel haar eigen zetel. In 1980 werd zij uit het ambt van parlementariër gezet en mocht 7 jaar geen politieke functies bekleden. Dit vanwege het illegaal uitstellen van de verkiezingen van 1975 naar 1977.

In 1994 won de coalitie onder leiding van de partij van Bandranaike de verkiezingen echter weer. En zou ze dus weer het hoogste ambt moeten gaan bekleden. Op dit moment was dat niet meer dat van premier, dat was een vooral ceremoniële functie, maar het ambt van president. Daar had zij echter buiten de waard gerekend. Haar dochter was namelijk de tweede persoon in de partij en had een meerderheid buiten haar moeder om georganiseerd waardoor zij, Chandrika Kumaratunga, president werd en haar moeder Sirimavo Bandaranaike premier. In 2010 op de dag van de verkiezingen overleed Bandaranaike na het uitbrengen van haar stem aan een hartaanval. Daarmee was de allereerste vrouwelijke premier ter wereld niet meer onder ons.

Erdogan nóg steviger in het zadel, en dat is slecht nieuws!

Erdogan nóg steviger in het zadel, en dat is slecht nieuws!

We hebben nog niet alle details helder maar het wordt steeds duidelijker dat een relatief klein deel van het leger heeft geprobeerd de macht over te nemen in Turkije. Dit om, naar eigen zeggen, de mensenrechten en de grondwet te verdedigen. Wel aardig dat ze in dezelfde verklaring aangaven dat er sprake was van een staat van beleg en dat ze een nieuwe grondwet zouden invoeren. Dit besloten de idioten te doen op een moment dat Erdogan historisch veel steun in eigen land genoot. Als je dan zo nodig een coup moet plegen, zorg dan dat het merendeel van het leger achter je staat, je de regeringsleider uitschakelt en dat de bevolking je steunt. Op een Amerikaanse school zou dit “coup d’etat 101” heten.

Wat we ook weten is dat er sprake is van een reusachtige steun voor de huidige regering, er werd grootschalig gehoor gegeven aan de oproep van Erdogan aan burgers om de straat op te gaan. Bijzonder risicovol natuurlijk, militairen hebben tenslotte wapens. Aan de andere kant ook indrukwekkend dat grote groepen ongewapende mensen, of zelfs individuen, tanks kunnen uitschakelen door er gewoon op te gaan zitten, maar dat terzijde.

Nu, de ochtend na de couppoging, spreken alle wereldleiders hun steun voor Erdogan en zijn regering uit. Ik heb geen verslagen kunnen vinden van regeringen die dat tijdens de couppoging al deden hetgeen doet vermoeden dat de steun bepaald niet absoluut is, maar ook dit terzijde natuurlijk.

Zo ongeveer het eerste wat Erdogan deed in zijn speech op de luchthaven was het beschuldigen van Fethullah Gülen als schuldige achter de coup. De onmin tussen Gülen en Erdogan is groot sinds 2013 en ze proberen elkaar met modder te besmeuren. Ik zal geen partij kiezen in deze strijd, vooral omdat ik de Gülen-beweging niet helemaal kan duiden door de wederzijdse propaganda, maar het feit dat hij wordt beschuldigd geeft al een indicatie welke kant Erdogan nu op zal gaan.

Wat nu gaat gebeuren is namelijk bijzonder zorgwekkend. De regering Erdogan heeft al aangegeven dat de coupplegers, al dan niet geleid door Gülen, zwaar zullen worden gestraft. Ze werden door premier Yildirim al omschreven als ”lager dan de PKK”. De berechting is natuurlijk volkomen terecht maar de directe vergelijking met de PKK, de Koerdische vrijheidsstrijders/terroristen, lijkt mijn angst te bevestigen. Die angst is, wrang genoeg, dezelfde angst als die van de coupplegers, namelijk dat de president meer macht naar zich toe trekt, de persvrijheid zo ongeveer is afgeschaft en de mensenrechten met voeten worden getreden.

Door de steun die de Turkse regering op dit moment in zowel binnen- als buitenland heeft, zal de regering waarschijnlijk relatief makkelijk kunnen doen wat ze wil. Ik ben dan ook als de dood voor de wetten en regels die de komende dagen zullen worden afgekondigd en het effect dat deze wijzigingen zullen hebben op de Turkse samenleving als geheel.

De coupplegers hebben dat waar ze zeiden tegen te strijden versneld mogelijk gemaakt. Daarnaast hebben ze vele doden en gewonden veroorzaakt. Kort samengevat en met groot gevoel voor cynisme: “Dank jullie wel”