Endell street, Een ziekenhuis gerund door suffragettes

Endell street, Een ziekenhuis gerund door suffragettes

Enkele maanden geleden doolde ik door London en kwam ik bijgevoegd bordje tegen. Ik heb hier direct een foto van gemaakt met de belofte aan mijzelf dat ik een uitgebreid artikel zou schrijven over het Endell street military hospital. Na nadere studie, werd ik alleen maar enthousiaster want dit ziekenhuis is écht bijzonder.

floralouisa_eleehk

Ons verhaal begint in 1914 met twee suffragettes Dr. Flora Murray en Dr. Louisa Garrett Anderson (1873-1943), niet te verwarren met haar moeder, en wegbereider voor vrouwelijke dokters in Engeland, Dr. Elizabeth Garrett Anderson (1836-1917). Beide vrouwen waren voorvechters van meer rechten voor vrouwen ook waren zij beide afgestudeerde dokters aan de London School of Medicine for Women (LSMW). Waar het de meesten ging om stemrecht hadden deze dames een grotere droom. Zij wilden de medische professie verder openbreken voor vrouwen. Zo was het in Groot-Brittannië in die dagen niet gewoon voor een vrouwelijke dokter om een man te behandelen.

Nadat een collega vrouwelijke arts door The War Office was afgewezen met de tekst: “My good lady, go home and sit still.” Besloten de dames naar de Franse ambassade in London te gaan, hier boden ze ook aan een militair hospitaal, maar nu in Frankrijk, te runnen. De Fransen accepteerden dit aanbod gretig. Op dat moment begonnen ze via hun suffragette netwerk met het inzamelen van geld en medische voorraden. Ook richtten zij het women’s hospital corps (WHC) op met als motto, geleend van de Women’s Social and Political Union (WSPU), waar zij beiden lid van waren: “Deeds not words”. In september 1914 kregen zij het hotel Claridge op de Champs Elysees in Parijs toegewezen als militair hospitaal. Het hospitaal werd nog wel gerund door een Fransman maar verder was al het medisch personeel vrouw, opgeleid aan LSMW.

Naast een unicum was het ook wel een beetje dubbel, vrouwelijke Franse artsen mochten namelijk nog steeds bijna niks doen met hun professie. Hetgeen des te vreemder was daar vrouwen in Frankrijk eerder naar de universiteit mochten om medicijnen te studeren dan in Engeland. Maar om onduidelijke redenen vond het Franse rodekruis het wel goed dat vrouwelijke artsen uit Engeland een hospitaal bemensten.

Het hospitaal, dat voornamelijk Franse en Engelse soldaten hielp, was direct een succes en na enkele maanden werd al gevraagd, door de Royal Army Medical Corps (RAMC) of ze ook het hospitaal in Wimereux, bij Boulogne, konden bemensen. Dit deden ze direct, in deze hoedanigheid vielen zij ook onder The British War Office en waren daarmee officieel leger chirurgen.

De vraag of ze hiermee de eerste vrouwelijke leger chirurgen waren, is een moeilijke. Want vijftig jaar voor hen was James Barry, geboren als Margaret Ann Bulkley, al arts. Maar aangezien hij zich sinds zijn jonge jeugd als man voordeed, is het moeilijk te stellen wie nou de eerste was. Temeer omdat we niet met zekerheid kunnen zeggen of James als man door het leven ging om werk te kunnen doen dat hij anders niet mocht doen of omdat hij voelde dat hij niet met het juiste geslacht ter wereld was gekomen. Zijn geslacht werd namelijk pas na zijn dood bekend gemaakt aan de buitenwereld, we zullen het dus nooit met zekerheid weten. Overigens was hij geen fijn heerschap, Florence Nightingale, die met hem werkte tijdens de Krimoorlog omschreef hem postuum als: “I never had such a blackguard rating in all my life – I who have had more than any woman – than from this Barry sitting on his horse, while I was crossing the Hospital Square with only my cap on in the sun. He kept me standing in the midst of quite a crowd of soldiers, Commissariat, servants, camp followers, etc., etc., every one of whom behaved like a gentleman during the scolding I received while he behaved like a brute . . . After he was dead, I was told that (Barry) was a woman . . . I should say that (Barry) was the most hardened creature I ever met.”

Maar terug naar Wimereux en Parijs. De dames bleven hier kei en keihard werken om aan te tonen dat vrouwen minstens zo goede dokters zijn als mannen. In februari 1915 veranderde de doctrine van de RAMC echter. Waar zij tot dan toe militairen voornamelijk in Frankrijk lieten behandelen, werd besloten onder de nieuwe directeur-generaal sir Alfred Keogh om soldaten bij voorkeur in Engeland te behandelen. Hierdoor was er minder medische hulp in Frankrijk nodig maar veel meer in Engeland zelf. Keogh was dusdanig onder de indruk van het WHC dat hij ze uitnodigde een ziekenhuis te openen met tenminste 500 bedden. Hij stelde hen een voormalig werkhuis, volgens de overlevering het werkhuis waar Oliver Twist op gebaseerd was, late gebruikt als asielzoekerscentrum voor continentale Europeanen, ja echt, ter beschikking. Dr Garrett Anderson werd directeur en de gehele staf bestond enkel en alleen uit vrouwen. Vanzelfsprekend werden de dokters waar zij in Frankrijk mee gewerkt had, meegenomen, daarnaast werden vrouwelijke dokters, verpleegsters maar bijvoorbeeld ook brancardiers aangetrokken.

Doordat ze onder directe protectie van Sir keogh stonden, kon het hospitaal openblijven. Het RAMC was namelijk als organisatie geen groot fan van dit hospitaal. En ze gingen ervanuit dat het ziekenhuis binnen enkele maanden zou sluiten door mismanagement. Sir Keogh was echter een scherp man en stuurde Dr. Murray en Dr. Garrett Anderson naar het RAMC-college in Millbank, hier leerden zij hoe volgens het boekje een militair hospitaal diende te worden geleid. Op deze wijze kon het RAMC niet anders dan ze gedogen.

Niet in de laatste plaats omdat het hospitaal een perfect locatie had. Het lag namelijk exact tussen de verschillende grote treinstations, deze werden gebruikt om militairen per trein in zogenoemde ambulancekonvooien de stad in te brengen. Door de goede locatie kregen zij dagelijks 30-50 gewonden binnen die veelal direct moesten worden geopereerd.

Omdat het hospitaal niet helemaal onder het leger viel, de dokters hadden bijvoorbeeld geen echte rangen omdat ze geen mannen mochten commanderen, konden er experimenten worden gedaan die elders niet zomaar konden. Zo werd een zalf ontwikkelt die ervoor zorgde dat verband minder vaak hoefde te worden vervangen, onder andere hierover publiceerden zij zelfs. Hiermee werden de dokters van Endell street, in samenwerking met de organisatie Scottish women’s hospitals de eerste vrouwelijke dokters die onderzoek gepubliceerd kregen in The Lancet, een nog steeds bestaand hoog aangeschreven wetenschappelijk medisch periodiek. Nog belangrijker, de zalf werd naar alle Engelse veldhospitalen verscheept en heeft vele duizenden levens gered.

Ook hadden ze meer persoonlijke aandacht aan de vaak zwaargewonde en aan posttraumatische stressstoornis leidende manschappen. Iets wat door patiënten en bezoekers bijzonder werd gewaardeerd. Of zoals Dr. Louisa Garrett Anderson haar moeder Dr. Elizabeth schreef: I like still more the opportunity of being a little good to these bruised men. Their minds are full of horrors and it is a help to them to come into a soothing atmosphere with decent food and soft beds and our gentle merry young orderly girls who feed them with cigarettes and write to their mothers and read to them.… We are going to have Scotch songs tomorrow instead of hymns and I fear even a gramophone may appear for a short time. All the men are shocked by what they have been through—and normal comforts and little pleasures are a help to them and make them sleep and forget a little.”

Ook in de krant liet zij zich niet onbetuigd, zie bijgevoegd artikel uit de Daily telegraph van dinsdag 18 mei 1915. Hierin stelt zij dat vrouwen ideale artsen zijn omdat de gewonde soldaten eigenlijk hetzelfde zijn als grote baby’s. Als je weet welk speelgoed ze leuk vinden, wat ze lekker vinden bij de thee en waarom ze bang zijn voor een operatie, ben je een heel eind op weg naar het besturen van een militair hospitaal.

2016-07-26 (2)

Al met al zijn er in de vier jaar dat het ziekenhuis operationeel duizenden acteurs en entertainers in het ziekenhuis langs geweest, ook werden er in die jaren 511 activiteiten georganiseerd, variërend van sportdagen met kruipwedstrijden voor mensen met beperkingen tot boks demonstraties en naailessen. Vooral het werk met naald en draad was iets waar vele soldaten bijzonder goed in werden. Dusdanig goed zelfs dat hun handwerk regelmatig werd verkocht op opendagen waar dames uit de highsociety en zelfs royals aanwezig waren.

In 1917 kreeg het ziekenhuis een kleine vrouwenvleugel. In de twee jaar dat deze vleugel open was, zijn naast 24000 mannen ook nog eens 2000 vrouwen geholpen. Deze vrouwen zaten bij de Queen Mary’s army auxiliary forces en andere vrouwelijke eenheden. In januari 1917 bezocht Koningin Alexandra, bij ons beter bekend als Alexandra van Denemarken, dochter van de Deense koning, vrouw van Edward VII, het ziekenhuis. Niet veel later kregen zowel Murray als Garrett Anderson een C.B.E, een hoge Brits onderscheiding.

L0026139 The Times History and Encyclopaedia of the w
L0026139 The Times History and Encyclopaedia of the w Credit: Wellcome Library, London. Wellcome Images images@wellcome.ac.uk http://wellcomeimages.org Women’s Work (III): War Service. Miss Flora Murray (left) and Dr. Louise Garrett Anderson (right) leaving Buckingham Palace after receiving decorations. Photograph The Times History and Encyclopaedia of the War. Published: November 12 1918 Copyrighted work available under Creative Commons Attribution only licence CC BY 4.0 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

In al die jaren hadden zij nooit hun feministische vlaggen gevlogen of campagnes gevoerd binnen het ziekenhuis. Ze wilden gewoon een heel goed ziekenhuis zijn. In 1918 werd er echter eenmalig een uitzondering gemaakt. In dat jaar kregen de eerste vrouwen stemrecht ze moesten dan wel 30 jaar of ouder zijn en zij of hun man moesten een bepaalde hoeveelheid eigendom hebben. Dit is goed te vergelijken met het Nederlandse censuskiesrecht. Alleen werd er bij censuskiesrecht gekeken naar een minimale hoeveelheid vermogensbelasting die iemand moest betalen. Nadat de representation of people act op 6 februari werd aanvaard, hing boven Endell street hospital de zwarte vlag van de WSPU.

In 1919 sloot het ziekenhuis, de oorlog was tenslotte afgelopen en Endell street was een militair hospitaal. Murray en Anderson Garrett gingen hierna beide weer aan de slag in een kinderziekenhuis, een positie die vrouwelijke artsen wel mochten bekleden. Ondanks de oorlog en de posities die de vrouwelijke artsen hadden bekleed, was er niet veel veranderd in de opstelling van de medische wereld ten opzichte van vrouwen.

In 1923 stierf Murray op 54-jarige leeftijd, Garrett Anderson overleefde haar nog twintig jaar. Zij bleef tot aan haar dood in 1943 wonen in het huis waar zij samen woonden in Penn. Uiteindelijk delen zij dicht bij dit huis hun graf, op hun steen staat: “We have been gloriously happy”

6531849_136439332710

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s