Turkije houdt zich wél aan het Europees verdrag voor de rechten van de mens

Turkije houdt zich wél aan het Europees verdrag voor de rechten van de mens

In Turkije is de noodtoestand uitgeroepen en is een deel van het Europees verdrag voor de rechten van de mens tijdelijk opgeschort. In eerste instantie nu voor drie maanden. Nu ben ik wel de laatste die Turkije en Erdogan wil verdedigen maar in dit geval heeft Turkije groot gelijk. Er is per slot van rekening sprake van grote onrust en zelfs van binnenlands militair en politioneel ingrijpen. Ik kies hier geen partij en pretendeer niet de volledige waarheid te kennen maar op basis van de beschikbare bronnen, snap ik de keuze voor het uitroepen van de noodtoestand. Het is dan interessant om te zien hoe dit wordt geframed in onder andere de Nederlandse media.

Vooral de kop “Turkije stelt Europees mensenrechtenverdrag buiten werking” die de NOS, Elsevier en Trouw in verschillende varianten gebruikten, is bijzonder tendentieus. Zeker als we ons realiseren dat Frankrijk exact hetzelfde deed na de aanslagen in Parijs evenals de Oekraïne in verband met de oorlog/opstand/schermutselingen in het oosten van het land. Ik kan me de grote ophef bij deze twee landen niet herinneren. In het geval van Frankrijk, een land dat we doorgaans zien als een stevige democratie, kan ik me dat indenken. Maar bij de Oekraïne, een instabiel land waar veel is gebeurd in de afgelopen jaren had ik toch wel wat meer ophef verwacht. Overigens zit Turkije sowieso ieder jaar in de top drie van landen die het EVRM overtreden, net als Rusland. De situatie is dus nooit goed, zelfs als het verdrag wel volledig van kracht is, maar dat terzijde.

Is het nu dan goed dat delen van het verdrag zijn opgeschort? Nee, absoluut niet, het is nooit goed om mensenrechten op te schorten, ook niet voor heel even. Het opschorten lijkt in dit geval vooral nodig te zijn om het habeas corpus principe op te schorten. Zonder habeas corpus zijn er veel minder of zelfs geen regels waar het aankomt op vrijheidsontneming en redelijke termijnen voor het voorgeleiden van verdachten aan een rechter. Iets wat na het bizarre aantal ontslagen en arrestaties onder de Turkse rechters gewoon fysiek onmogelijk lijkt.

Maar terug naar het verdrag zelf want zoals gezegd, Turkije houdt zich met haar acties tot nu toe gewoon aan het verdrag. Er is namelijk helemaal geen sprake van het opschorten van het EVRM, er is sprake van het inroepen van artikel 15. Ik heb het artikel maar integraal toegevoegd. Het gaat hier om de tekst zoals die op wikipedia.nl en wetten.overheid.nl kan worden gevonden.

Artikel 15 – Afwijking in geval van noodtoestand

  1. In tijd van oorlog of in geval van enig andere algemene noodtoestand die het bestaan van het land bedreigt, kan iedere Hoge Verdragsluitende Partij maatregelen nemen die afwijken van zijn verplichtingen ingevolge dit Verdrag, voor zover de ernst van de situatie deze maatregelen strikt vereist en op voorwaarde dat deze niet in strijd zijn met andere verplichtingen die voortvloeien uit het internationale recht.
  2. De voorgaande bepaling staat geen enkele afwijking toe van Artikel 2, behalve ingeval van dood als gevolg van rechtmatige oorlogshandelingen, en van de Artikelen 3, 4 (eerste lid), en 7.
  3. Elke Hoge Verdragsluitende Partij die gebruik maakt van dit recht om af te wijken, moet de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa volledig op de hoogte houden van de genomen maatregelen en van de beweegredenen daarvoor. Zij moet de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa eveneens in kennis stellen van de datum waarop deze maatregelen hebben opgehouden van kracht te zijn en de bepalingen van het Verdrag opnieuw volledig worden toegepast.

De artikelen onder lid 2 zien op: 2: recht van leven, 3 verbod van foltering, 4 (eerste lid) Verbod van slavernij (dus niet dwangarbeid, dat is lid 2) en 7 Geen straf zonder wet.

Dit betekent kort samengevat dat de tendentieuze teksten zoals op de website van Trouw: “De Turkse vicepremier Numan Kurtulmus heeft gezegd dat het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) wordt opgeschort tijdens de noodtoestand in Turkije. Het Verdrag beschermt burgers onder meer tegen de doodstraf, martelingen en onrechtmatige detentie.”

Hier lijkt Trouw te impliceren dat martelingen, doodstraf en onrechtmatige detentie ineens zijn toegestaan. En deze zelfde, soms impliciete soms wat meer expliciete boodschap wordt in de media breed gedeeld. Dit terwijl Turkije, tot nu toe in ieder geval binnen de regels van het verdrag lijkt te blijven.

Turkije heeft zich met het inroepen van artikel 15 dus aan het verdrag gehouden. Ook is er geen sprake van het opschorten van álle rechten, conform het EVRM. Tevens zal de Raad van Europa op ieder moment een vinger aan de pols houden en scherp zijn op schendingen, afwijkingen en gewelddaden. Laten we inderdaad waakzaam blijven, want wat er in Turkije gebeurt, is niet goed, maar ook oppassen dat we geen oordeel vormen op basis van feitelijke onjuistheden. Want het veroordelen van een regering op basis van misinformatie is ook gewoon verkeerd.

Eerder, https://janvanrun.wordpress.com/2016/07/18/turkije-en-de-eu/, stelde ik al dat de onderhandelingen met Turkije per direct moeten worden stopgezet. Als we dit combineren met de jarenlange grove schendingen van het EVRM, versterkt dat mijn oproep alleen maar. Maar laten we wel eerlijk blijven. Artikel 15 is onderdeel van het verdrag en is dus als zodanig geen reden tot grote ophef. Als we de regels niks vinden, moeten we de regels veranderen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s